مروری بر روند تحول شاخص‌های ارزیابی توسعه پایدار و عملکرد محیطی کشورها و جایگاه ایران در دنیا

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

1 شورای شهر تهران

2 هیئت علمی دانشگاه

چکیده

بررسی‌‌ روند بهره‌‌برداری از منابع و افزایش آلودگی در سطح جهان مبین فراتر رفتن فعالیت‌‌های بشر از ظرفیت قابل تحمل کره زمین است. برگزاری اجلاس‌‌ها و نشست های فراوان در سطوح بین‌‌المللی و منطقه‌‌ای در خصوص محیط‌زیست در سطح جهان به خوبی نگرانی جامعه جهانی را در این خصوص آشکار می‌‌کند. به همین دلیل نیز تلاش کشورهای مختلف جهان و عملکرد آنان، برای حفاظت از محیط‌زیست به عنوان یکی از مهم ترین اقدام ها در سطح جهان مورد توجه قرار گرفته است. از این رو ، طی سال‌‌های گذشته تلاش‌‌های زیادی جهت ارزیابی عملکرد محیط‌زیستی کشورها صورت گرفته است که از مهم‌‌ترین آن‌‌ها می‌‌توان به شاخص پایداری محیط‌زیست و شاخص عملکرد محیطی اشاره کرد که در حال حاضر به عنوان یکی از مهم‌‌ترین معیارها و ملاک‌‌های بررسی عملکرد محیط‌زیستی کشورها در جهان مطرح شده است. هدف ار تحقیق حاضر شناخت روند تحول شاخص‌‌های توسعه پایدار و چگونگی وضعیت ایران در گزارش‌‌های مزبور است. روش تحقیق، بررسی گزارش‌‌ها و اسناد سازمان‌‌ها و مجامع بین‌‌المللی مرتبط با موضوع بوده است. مطالعات نشان دادند که ایران بر اساس گزارش شاخص پایداری محیط‌‌زیست در سال 2002 از میان 142 کشور با کسب امتیاز 5/44، رتبه 104 را به خود اختصاص داده و در سال 2005 در میان 146 کشور امتیاز 8/39 و رتبه 132 را کسب کرده است. بر اساس آخرین گزارش، ایران در سال 2016 با امتیاز 3/66 در رتبه 105 میان 180 کشور قرار گرفت که نسبت به سال 2014 دارای عملکرد ضعیف‌‌تری بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review of the Evolution of Sustainable Development Indices and Environmental Performance of the Countries with a Focus on Iran

چکیده [English]

Survey of the utilization of resources and increased pollution in the world clearly shows that human activities have gone beyond the Earth's carrying capacity. This is why we see nowadays huge efforts taken by the international communities to protect the environment as the most important aspect of life on earth. Over the past years efforts have been taken to offer standard indices for environmental sustainability and performance assessment and to evaluate the environmental performance of the countries around the globe. The aim of this study was to provide an understanding of the evolution of sustainable development indices and how Iran performs in this regard. The method was to refer to documents on environmental performace issued by the relevant international organizations. According to the results, in the year 2002, Iran’s score on environmental sustainability indices was 44.5 putting Iran in the rank 104 among 142 countries while this has decreased to 39.8 in the year 2005 ranking Iran at 132 among 146 countries. According to the latest report in 2016, Iran with a score of 66.3 was ranked 105 among 180 countries showing more degredation of the environment compared to the year 2014.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Environmental performance index
  • development sustainable
  • Ranking
بارو، سی. جی. 1376. توسعه پایدار: مفهوم، ارزش و عمل. ترجمه سیدعلی بدری. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. شماره 44.

پوراصغر سنگاچین، ف. 1387. مقدمه‌ای بر روش‌های سنجش پایداری. پژوهشنامه گروه پژوهشی روابط بین‌الملل پژوهشکده تحقیقات استراتژیک شورای تشخیص مصلحت نظام. شماره 4.

رادکلیف، م.1373. توسعه پایدار. ترجمه حسین نیر. انتشارات مرکز مطالعات برنامه‌‌ریزی و اقتصاد کشاورزی. وزارت کشاورزی.

صرافی، م. 1377. مبانی برنامه‌‌ریزی منطقه‌‌ای. سازمان برنامه و بودجه. چاپ اول.

گلریز، حسن. 1367. حسابداری اقتصادی. انتشارات پیشبرد.

Donjiin, Z. & Chongsh, Z. 2005. Safety synthesis assessment of River- way levee, 73rdAnnual Meeting of ICOLD, Tehran, IRAN, May 1- 6, 2005, Paper No: 002-S1.

Bernhard, B.; Risti, K. 2004. Spatial Planinng as an instrument for promoting sustinable development in the Nordic countries, p.2.

Chin &er, K.R. 2001. Aligning accountability & awareness for environmental performance in operations. Production & Operations Management 10 (3), 276.

Commission on Sustainable Development United Nations. (1995). Indicators of Sustainable.

Davidson, E. A. 2001. You Cant Eat GNP: Economies as if ecology mattered, the preseurs Books Group preseurs publishing.

Environmental Sustainability Index. 2006. Benchmarking National Environmental Stewardship, Yale Center for Environmental Law & Policy, Yale University Center for International Earth Science Information Network, Columbia University

European Commission Joint Research Centre, Institute for Protection & Security of the Citizen. 2008. Composite Indicators– an Information server on composite indicators & Ranking System (Methods, Case studies, event)

Hamilton, H. 2000. Genuine saving as a Sustainability indicators, World Bank, Environmental Department, Paper No 77.

Hawken, P.; Amory, L. L. 2001. Natural Capitalism: The Next Industrial Revolution, James & James Ltd Earthscan.

Independent Commission on Interntional Devolepment Issues. 1990. North-South: A Program for Survival, Br &t Report, Cambrige, MA: MIT Press.

Kirkpatrick C.; et al. 2001. Development of criteria to assess the effectiveness of national strategies for sustainable development; Institute for Development.

Kumar S.; Rajesh. M.; Gupta, S. K.; & Dikshit, A. K. 2008. An Overview of Sustainability Assessment, Ecological Indicators, I 89- 212, ELSEVIER, Avalable at www.Sciencedirect.com

‌Marchettini, et al. 2007. Environmental sustainability & the integration of different method for its assessment. Environmental science & pollution research international, 14(4): 227-228.

McGranahan, G; Saaterwaite, D. 2003. Urban Centres: An Assessment of Susstainability. Annual Review Environmental Resources 28 (2003), pp. 243-74.

Miller, G. T. 2004. Living in the Environment (13th Ed). California: Brooks/Cole-Thompson Learning, Inc, p.672.

Neely, A.; Gregory, M., Platts, K. 1995. Performance measurement system design: a literature review & research agenda. InternationalJournal of Operations & Production Management 15 (4), 80–116.

Olsthoorn, X.; Tyteca, D. 2001. Environmental indicators for business: a review of the literature & st &ardisation methods. Journal of Cleaner Production 9, 453–463.

Parson, E. A.; Haas, P. M. 1992. A Summary of the Major Documents signed at the Earth Summit & the Global Forum. Environment, October 1992, pp.18-12.

Pilot, P. 2006. Environmental Performance Index, Yale University http://www.yale.edu/epi/

Smith .S.; Sheate .W. 2001. Sustainability appraisal of English regional plans: incorporating the requirements of the EU strategic environmental assessment directive. Impact Assess Proj Apprais 2001; 19(1):263– 76.

UN- Habitat & Departement for International Development (DFID). 2002. Chapter 4. Pp.27-18.

UN Guidance in preparing national sustainable development strategies. 2001. Revised Draft, New York. Policy & Management; University of Manchester.

UNCED .1992. Agenda 21. New York, United Nations.

UNDP. 2005. Environmental Sustainability in 100 Millennium Development Goal Country Reports.

Veleva, V.; Ellenbecker, M. 2000. A proposal for measuring business sustainability: addressing shortcomings in existing frameworks. Greener Management International 31, 101–119.

Wackkernagel, M & Rees, W .1996. Our Ecological Footprint: Reducing Human Impact on the Earth. New Society Publishers: Canada.

Yale Center for Environmental Law & Policy (YCELP) & center for International Erath Science Information Network (CIESIN) Of Columbia University. 2014. ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY INDEX. USA.

Yale Center for Environmental Law & Policy (YCELP) & center for International Erath Science Information Network (CIESIN) Of Columbia University. 2016. ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY INDEX. USA.

Yale Center for Environmental Law & Policy (YCELP) & center for International Erath Science Information Network (CIESIN) Of Columbia University. 2013. ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY INDEX. USA.

Yale Center for Environmental Law & Policy (YCELP) & center for International Erath Science Information Network (CIESIN) Of Columbia University. 2012. ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY INDEX. USA.

Yale Center for Environmental Law & Policy (YCELP) & center for International Erath Science Information Network (CIESIN) Of Columbia University. 2005. ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY INDEX. USA.

Yale Center for Environmental Law & Policy (YCELP) & center for International Erath Science Information Network (CIESIN) Of Columbia University. 2006. ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY INDEX. USA.

Yale Center for Environmental Law & Policy (YCELP) & center for International Erath Science Information Network (CIESIN) Of Columbia University. 2008. ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY INDEX. USA.

Yale Center for Environmental Law & Policy (YCELP) & center for International Erath Science Information Network (CIESIN) Of Columbia University. 2010. ENVIRONMENTAL SUSTAINABILITY INDEX. USA.