چارچوب روش شناسی پهنه‌بندی ریسک آتش‌سوزی جنگل در اکوسیستم های کوهستانی (مطالعه موردی: استان کردستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

جنگل یکی از مهم‌ترین منابع طبیعی تجدیدشونده و سرمایه‌های ملی هر کشور است که امروزه این منبع با ارزش به ‌وسیله عوامل متعدد انسانی و طبیعی از جمله آتش‌سوزی، تهدید و تخریب‌ می‌‌شود. با توجه به این که هر ساله آتش‌سوزی‌های زیادی در جنگل‌های استان کردستان رخ می‌دهد بنابراین، هدف این تحقیق شناسایی عوامل موثر در وقوع آتش‌سوزی جنگل‌های کردستان و پهنه‌بندی خطر به منظور دستیابی به راهکارهای کنترل و مقابله با آتش‌سوزی مقرر شد.در این پژوهش پس از تعیین پارامترهای اکولوژیکی و انسانی با بهره‌‌گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی و روش تحلیل سلسله مراتبی، فاکتورهای موثر تحلیل و وزن هر یک محاسبه و در ادامه نقشه فازی بر اساس ضریب اهمیت هر طبقه از هر لایه برای همه پارامترها تهیه و پس از روی‌هم‌گذاری نقشه‌ها با روش ترکیب خطی وزنی، نقشه نهایی پهنه‌بندی ریسک آتش‌سوزی به دست آمد.نقشه پهنه‌بندی ریسک آتش‌سوزی در پنج طبقه (ریسک بسیار کم، ریسک کم، ریسک متوسط، ریسک بالا و ریسک بسیار بالا) انجام و در نهایت به بررسی مناطق با ریسک بسیار بالا پرداخته شد. نتیجه‌گیری به این گونه است که از کل منطقه مورد مطالعه 9/6 درصد در منطقه ریسک بسیار کم، 5/18 درصد در منطقه با ریسک کم، 26 درصد در منطقه با ریسک متوسط، 30 درصد در منطقه با ریسک بالا و 5/18 درصد در ریسک بسیار بالا قرار دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که بین متغیر تغییرات کاربری اراضی و افزایش میزان آتش‌سوزی جنگل ارتباط مستقیم وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Metodologycal Framework for Risk Classification of Forest Fireing in Iland Ecosystem (Case Study: Kurdistan Province)

نویسندگان [English]

  • Niloofar Moazzeni
  • Romina Sayah nia
  • Hasan Esmaeilzadeh
Shahid Beheshti University, Tehran,
چکیده [English]

Forests are one of the most important renewable natural resources and national assets of any country, which today is a valuable resource by various human and natural factors, including fire, threat, and destruction. Due to the fact that many fires occur in the forests of Kurdistan province every year, the purpose of this study was to identify the factors affecting the occurrence of forest fires in Kurdistan and risk zoning in order to achieve fire control and countermeasures. In this study, after determining the ecological and human parameters using the GIS and hierarchical analysis method, the effective factors of analysis and the weight of each were calculated. Then, a fuzzy map based on the coefficient of the importance of each floor of each layer was prepared for all parameters and after overlaying the maps by weighted linear combination method, the final fire risk zoning map was obtained. The fire risk zoning map was performed in five categories (very low risk, low risk, medium risk, high risk, and very high risk) and finally, the areas with very high risk were surveyed. The conclusion is that 6.9% of the total study area is in the very low-risk area, 18.5% in the low-risk area, 26% in the medium-risk area, 30% in the high-risk area, and 18.5% in the very high-risk area. has it. The results also show that there is a direct relationship between the variable of land-use change and the increase in forest firesd.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Risk-fire forest
  • Biomass Zagros
  • Kordestan
Adab, H.; Kanniah, K.D.; & Solaimani, K. 2013. Modeling forest fire risk in the northeast of Iran using remote sensing and GIS techniques. Natural Hazards, 65:1723 1743. (In Persian).
Barnes, B.V.; Zak, D.R.; Denton, S.R.; & Spurr, S.H. 1998. Forest Ecology.
Beyranvand, A.; babai, K.; & Kia daliri, H. 2010. Investigating the Effect of Ecological Factors on the Development of Fire in Forest Ecosystems Case Study: Kaka Raza-Lorestan. Journal of Renewable Natural Resources Research, Second Year, No. 2.
Eskandari, S.; Oladi, J.; Jalilvand, H.; & Sarajian, M.R. 2013. Role of human factors on fire occurrence in District Three of Neka Zalemroud forests-Iran. World Applied Sciences Journal, Vol. 27(9), pp. 1146-1150. (In Persian).
Jaiswal, R.K.; Mukherjee, S.; Raju, D.K.; & Saxena, R. 2002. Forest fire risk zone mapping from satellite imagery and GIS. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 4, 1-10 John Wiley and Sons, USA, 774p.
Mirdeylami, T.; Shatai, K.; & Kavosi, M. 2013. Fire hazard zonation in Golestan National Park using WLC. Journal of Forest in Iran, Vol 5, Issue, Winter 2013, Page 377-390.
Moazeni, N.2018. Risk calassification of forest fire in the Zagros ecosystem( case study: Kurdestan province). Thesis for M.Sc. in Department of Planning and Design of the Environment. Environmental Science Research Institute. Shahid Beheshti University. Tehran. Iran.
Perera, A.H.; & Cui, W. 2010. Emulating natural disturbances as a forest management goal: Lessons from fire regime simulations. Forest Ecology and Management, 259: 1328-1337.
Rahimi, A. 1388. human development, environment, social sciences Book of the Month, Number Twenty Ryngnga, P.K. 2008. Ecotourism prioritization: A Geographic information system approach. Tourism & Heritage. 1(1):50-56.(In Persian).
Salmanmahini, A.; & kamyab, HR. 2010. Applied Remote Sensing and GIS with Idrisi. Mehre Mahdis Press, Tehran, 582p. . (In Persian).
Sui, D.Z. 1999. A Fuzzy GIS Modeling Approach for Urban land Evaluation. Computer, Environment, and Urban systems. 16(2): 101-115.
Yin, H.W.; Kong, F.H.; & Li, X. Z. 2004. RS and GIS-based forest fire risk zone mapping in Da Hinggan mountains. Chinese Geographical Science. 14(3): 251-257.
Forest and Rangeland Organization.2010. https://kordestan.frw.ir/00/Fa/default.aspx.