روندیابی تغییرات حرارتی سطوح نواحی شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس- ایران

2 گروه شهرسازی دانشکده فنی- مهندسی کبودرآهنگ دانشگاه بوعلی سینا- ایران

چکیده

حرارت سطوح شهری (LST) متغیر کلیدی برای کنترل ارتباط بین شار حرارت تابشی، نهفته و محسوس است. تحلیل و درک پویایی این حرارت و همچنین شناسایی ارتباط آن با تغییرات با منشاء فعالیت‌های انسانی برای پیش‌بینی تغییرات محیطی و نهایتا سیاستگذاری شهری الزامی است. در همین راستا جهت تحلیل روندیابی تغییرات حرارتی سطوح در اثر تحولات شهرنشینی و شهرسازی شهر تهران بین سال‌های 94-1382 مورد پژوهش واقع شده است. تصاویر ماهواره‌ای بدون پوشش ابری و صاف کلان‌شهر تهران توسط ماهواره‌ Landsat8 برای مرداد ماه سال 1394 و ماهواره‌ Aster برای مرداد ماه سال 1382 به کمک نرم‌افزار Envi و از طریق الگوریتم‌های مختلف در سنجش از دور به الگوهای فضایی میزان حرارت سطوح شهر تهران تبدیل شده است. نتایج نشان می‌دهد در طی تقریبا یک دهه‌ اخیر کمینه‌ حرارت سطح و میانگین حرارت سطح به ترتیب c̊ 67/3 و افزایش c̊ 47/0 افزایش یافته است. همچنین بین حرارت سطح مناطق 22 گانه‌ کلان‌شهر تهران در سال 1382 و 1394 به مقدار 6/0 همبستگی فضایی وجود دارد. این بدان معناست که در 40% از مساحت شهر تهران طی تقریبا یک دهه‌ اخیر الگوی حرارت سطوح شهر تغییر یافته است. از دیگر نتایج پژوهش می‌توان به خروجی آزمون من- کندال در شناسایی روند تغییرات حرارتی سطوح شهری و نقاط پر تغییر اشاره کرد، که نشان‌دهنده‌ تغییرات در کالبد و سیاست‌های برنامه‌ریزی شهری در حوزه‌ غربی شهر تهران به‌ویژه در مناطق 5 ، 22 و قسمت شرقی منطقه‌ 21 می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Routing Thermal Change in Surface Temperature in Tehran City Districts

نویسندگان [English]

  • Mojtaba Rafieian 1
  • Hadi Rezaei Rad 2
1 Tarbiat Modares University
2 Assistant Professor of Urban Design & Planning at Bu-ASU
چکیده [English]

The simplest definition of urbanization is that urbanization is the process of becoming urban. Urban climate is defined by specific climate conditions which differ from surrounding rural areas. Urban areas, for example, have higher temperatures than surrounding rural areas and weaker winds. Land Surface Temperature is an important phenomenon in global climate change. As the greenhouse gases in the atmosphere increases, the LST will also increase. Energy and water exchanges at the biosphere–atmosphere interface have major influences on the Earth's weather and climate. Numerical models ranging from local to global scales must represent and predict effects of surface fluxes. In this study, LST for Tehran Metropolitan, was derived using SW algorithm with the use of Landsat 8 Optical Land Imager (OLI) of 30 m resolution and Thermal Infrared Sensor (TIR) data of 100 m resolution. SW algorithm needs spectral radiance and emissivity of two TIR bands as input for deriving LST. The spectral radiance was estimated using TIR bands 10 and 11. Emissivity was derived with the help of land cover threshold technique for which OLI bands 2, 3, 4 and 5 were used. The output revealed that LST was high in the barren regions whereas it was low in the hilly regions because of vegetative cover. As the SW algorithm uses both the TIR bands (10 and 11) and OLI bands 2, 3, 4 and 5, the LST generated using them were more reliable and accurate.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land surface Temperature
  • Urban Heat Island
  • Surface Energy Balance
  • Man-Kendal
  • Tehran City