انجمن ارزیابی محیط زیست ایران پژوهش های محیط زیست 2008-9597 7 14 2017 02 19 Gap Analysis Approach for Prioritization and Selection of Protected Areas رویکردی بر اولویت‌بندی مناطق مناسب حفاظت با روش تحلیل کمبود‌‌های حفاظتی 73 83 81189 FA عطیه فرخانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان عبدالرسول سلمان ماهینی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان حامد کریمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان علیرضا میکائیلی تبریزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Journal Article 2019 01 02  <br />Human population growth and the required infrastructure without regard to the principles of sustainable development may cause biodiversity loss, among other consequences. Nations have thus taken steps to establish protected areas to combat nature’s downgrading and biodiversity loss. The economic and political implications can be serious and reserves can be selected from low grade areas or even lose their protected status when they prove to be economically valuable. As a result, reserves tend to be concentrated on land that, at least at the time of establishment, had not been important economically. Another reason for the inappropriate location of reserves is simultaneous consideration of many reasons for reserve establishement. Therefore, the selection of protected areas requires a systematic method that considers important aspects of nature protection and selects the best set of areas towards ensuring integrity of the selected ecosystems. In Iran, in some cases the selection of the protected areas has been based on unsystematic methods relying heavily on expert judgements. Different software tools have been developed for the systematic conservation planning in the past twenty years. Analysis of protection gaps is one such method of systematic selection of conservation areas that is used for large areas and defines the current gaps in protection. In this method, distribution of plant communities and habitat requirements are used to complete and improve animal distribution maps. Then, the predicted distribution is compared with existing protected areas and sites located outside the established areas are identified and suggested for inclusion. In the present paper we demonstrate the application and analysis of deficiencies to prioritize and select appropriate areas for protection using zonation software. <br />  <br />  <br /> افزایش جمعیت انسان و توسعه زیر‌ساخت‌های مورد نیاز در صورتی که براساس اصول توسعه پایدار صورت نگیرد، می‌تواند علاوه بر اثرات دیگر باعث کاهش تنوع‌زیستی شود. از این رو، کشور‌ها برای حفظ گونه‌ها و مقابله با این امر دست به ایجاد مناطق حفاظتی زده‌اند. ویژگی‌های اجتماعی-اقتصادی در انتخاب مناطق تحت حفاظت تأثیر بسزایی دارد، و اغلب با توجه به ارزش اقتصادی منطقه، موقعیت حفاظتی آن نادیده انگاشته می شود. از این‌رو، ارزش اقتصادی در اغلب مناطق تحت حفاظت موجود پایین است. دلیل دیگر نامناسب بودن موقعیت مناطق تحت ‌حفاظتی موجود، داشتن اهداف و دلایل مختلف برای حفاظت است. بنابراین، انتخاب مناطق حفاظتی نیازمند روشی سامان‌مند است که به طور همزمان بیشتر اهداف را در نظر بگیرد و مجموعه‌ای از مناطق را که نمایانگر یکپارچگی بخش‌های طبیعت است جهت حفاظت انتخاب کند. در ایران در مواردی انتخاب مناطق حفاظتی براساس روش‌های غیرسیستماتیک بوده است که بسیار به نظر کارشناس وابسته هستند. در دو دهه‌ اخیر ابزار‌های نرم‌افزاری مختلفی برای طرح‌ریزی سامان‌مند مناطق حفاظتی توسعه یافته است. یکی از این روش‌ها، تحلیل کمبود‌های حفاظتی است که برای مناطق وسیع مورد استفاده قرار می‌گیرد و کمبود‌های کنونی حفاظتی را مشخص می‌کند. در این روش، توزیع جوامع گیاهی و نیاز‌های زیستگاهی برای بهبود نقشه توزیع جانوری استفاده می‌شوند. سپس، توزیع پیش‌بینی شده با مناطق تحت حفاظت موجود مقایسه می‌شود و مکان‌ها و گونه‌هایی که خارج از مناطق حفاظت شده قرار دارند شناسایی می‌شوند. در مقاله‌ی حاضر چگونگی کاربرد روش تحلیل کمبود‌ها در اولویت‌بندی و انتخاب مناطق مناسب حفاظت با استفاده از نرم‌افزار Zonation مورد بررسی قرار گرفته است.<br />   https://www.iraneiap.ir/article_81189_5747286500a3db82df4d54077c816533.pdf