مقایسه گزینه های مختلف مدیریتی جهت حفاظت از گوزن زرد ایرانی با استفاده از روش تحلیل تصمیم گیری چند معیاره

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

تصمیم گیری برای شناسایی و انتخاب بهترین گزینه مدیریتی برای حفاظت از گونه ها با توجه به مسایل بوم شناختی، اجتمـاعی و اقتصـادی،امری چالش برانگیز است. زیرا، افراد متعددی با نظرهای مختلف در فرایند تصمیم گیری حضور دارند که منجر بـه صـرف زمـان زیـادی دررسیدن به اجماع می شود. در حالی که، زمان برای نجات یک گونه در خطر انقراض اندک است. ابزارهای پشتیبان تصمیم گیری مانند تحلیل تصمیم گیری چند معیاره (MCDA)، چارچوبی را برای برای شرکت گروه های مختلف درگیر در فرایند تصمیم گیری فراهم می آورد. در این مطالعه، با استفاده از رویکرد تحلیل تصمیم چند معیاره بهترین  گزینههای مدیریتی بـرای حفاظـت از گـوزن زرد شناسـایی شـ د. گـوزن زردایرانی، از گونه های در خطر انقراض است که در نیم قرن اخیر با تکثیر در اسارت و معرفی به مناطق مختلف ایران از انقراض نجـات یافتـهاست. در این تحقیق، هشت گزینه مدیریتی برای حفاظت از این گونه بر مبنای شش معیار مختلف با یکدیگر مقایسه شدند. پس از وزن دهی و رتبه بندی معیارها، عملکرد گزینه ها در مقابل معیارها ارزیابی و محدوده تغییرات هر گزینه مدیریتی تعیین شد. بر اسـاس یافتـه هـای ایـنتحقیق، حفاظت از گوزن زرد ایرانی در ایستگاه های فعلی، بهترین اقدام برای حفاظت از این گونه می باشد. سایر گزینه های مدیریتی ماننـد : معرفی گونه ها به مناطق جدید دیگر یا احیای زیستگاه اصلی دارای مطلوبیت اجرایی کمتری با توجه بـه هزینـه هـا، اجرایـی بـودن روش وتعارض با مردم محلی هستند. با به دست آوردن اطلاعات بیشتر در مورد بوم شناسی این گونه و تعارض با جوامع محلی نتایج این تحقیق را می توان بر اساس رویکرد مدیریت سازشی(1) ارتقا بخشید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Multi Criteria Decision Analysis to Compare Management Alternatives for Conservation of Persian Fallow Deer

نویسندگان [English]

  • forough goudarze 1
  • hasan bashare 2
  • mahmoudreza homame 3
چکیده [English]

Decision making for identifying and selecting the best management options for species conservation considering the ecological, social and economic issues is usually a challenging procedure as stakeholders may have various interests. Achieving a compromise for selecting the best management practices is a prolonged process, but the time for saving the threatened species is limited. Decision support tools such as Multi Criteria Decision Analysis (MCDA) provide a framework for participation of different groups in the decision making process. We used a Multi Criteria Decision Analysis (MCDA) approach to identify the best management practices for conservation of Persian fallow deer. Persian fallow deer is an endangered species and have been saved from the verge of extinction by captive breeding programs and introducing it into different areas over the last half century. In this study eight management options for conservation of Persian fallow deer were identified and compared using six different criteria. All criteria were weighted and the management options weighed and ranked against each criterion, then the preference ability and the range of variation of each management option were identified. Deer protection in current sites was identified as the best practice to conserve the species. Other management options such as reintroducing the species to more new areas or habitat restoration had less favorability considering the costs, practicality, and conflicts with local people. By obtaining more information about the species ecology and conflict with local communities, the results of this study can be enhanced using the adaptive management approach.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multi criteria decision analysis
  • Wildlife management
  • Persian fallow deer
  • Facilitator