ارزیابی چند معیاره تناسب اراضی برای کاربری کشاورزی با استفاده از GIS (مطالعه موردی: منطقه قزوین)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه کارتوگرافی، دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست، دانشگاه تهران

4 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه صنعتی بهبهان

چکیده

ارزیابی اراضی فرایندی تلفیقی از ارزیابی تولید بالقوه و تناسب اراضی برای اهداف مختلف است. از آنجایی که کشاورزی آثـار  محـیطزیـستی  زیادی بر نواحی پسکرانه شهری دارد، ارزیابی توان اکولوژیک کاربری کشاورزی ضروری به نظر  میرسد. در این تحقیق، برای ارزیابی اراضی حاشیه شهر قزوین برای کاربری مورد نظر، از اجرای مدل اکولوژیک حرفی مخدوم در محیط سامانه اطلاعـات جغرافیـایی(GIS)  اسـتفادهشد. سپس این نتایج، با نتایج حاصل از ارزیابی با تکنیک تلفیقی فرایند تحلیـل سلـسله مراتبـی(AHP) (1) و سـامانه اطلاعـات جغرافیـاییمقایسه شد. بر اساس تجزیه و تحلیل         دادههای میدانی، مشخصه های اکولوژیک اعم از مشخصههای فیزیکی (کاربری اراضی، شـیب، خـاک،آب و بارندگی) و مشخصههای زیستی (تراکم             پوششگیاهی) که در    کاربریکشاورزی مؤثر ند، شناسایی و نقشه سـازی ایـن مشخـصه هـا درمنطقه قزوین، به کمک سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام شد. برای تعیین وزن اولیه هر            مشخصه از مدل اکولوژیـک حرفـی ایـراناستفاده شد . سپس لایه های مذکور به روش ترکیب خطی  وزنی(WLC) (2) برای تولید نقشه تناسب، رویهم گـذاری             شـد. ایـن نقـشه بـرایکاربری کشاورزی به 6 کلاس       طبقهبندی  شد. نتایج نشان دهنده وجود کل طبقات این کاربری در منطقة مورد مطالعه است که طبقه پـنج بـامساحت 31 درصد بیشترین سطح منطقه را شامل شد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Multi Criteria Evaluation of Land Suitability for Agriculture Land Use Using Geographic Information System (Case Study: Qazvin Region)

نویسندگان [English]

  • saedeh javanmardi 1
  • hasanali faraje 2
  • ahmadreza yavari 3
  • hamidreza pourkhabaz 4
چکیده [English]

Land evaluation is an integrated process for evaluating potential land productivity and land suitability for varied purposes. Since that agriculture has enormous environmental impacts on periurban regions, it is necessary to evaluate agriculture land use. This paper presents a technique of geographic information system (GIS) to evaluate the land for urban fringe agriculture of Qazvin. Based on field survey data analysis, identification and mapping of ecological factors in the region, such as physical parameters (Land use, Slope, Soil, and Precipitation) and biological parameters (Vegetation density) as major factors affecting the peri-urban agriculture land use was implemented by geographic information system (GIS). The Iran ecological model was applied to identify the priority weight of each factor. Therefore, the layers were overlaid by Weighted Linear Combination (WLC) to prepare the suitability map. The map was further scaled as six classes for the peri-urban agriculture. The results indicate that among 6 classes of agriculture land use in the region, class 5 entailes 31% of the area.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ecological capability evaluation
  • Word ecological model
  • Qazvin region
  • Agricultural land use
  • Analytical Hierarchy Process
  • Geographic information system