تدوین و اولویت‌‌بندی استراتژی‌‌های مدیریت پسماند با استفاده از الکتر تری (مطالعه موردی: سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز)

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

امروزه مدیریت پسماند یکی از ضروری‌‌ترین محورهای توسعه پایدار محسوب می‌‌گردد و برای تحقق آن راهی جز مدیریت راهبردی و تدوین استراتژی‌‌های مناسب وجود ندارد. هدف این پژوهش، تدوین و اولویت‌‌بندی استراتژی‌‌های سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز است. بدین منظور برای تدوین و اولویت‌‌بندی استراتژی‌‌ها، از مدل جامع تدوین استراتژی استفاده شد. در این مدل چهار مرحله‌‌ای، ابتدا ماموریت سازمان مدیریت پسماند شناسایی و بعد عوامل داخلی و خارجی مهم و تاثیرگذار بر آن با استفاده از مدل‌‌های کاف و پِست و به کمک روش دلفی در دو دور استخراج گردید. پس از آن برای به دست آوردن استراتژی‌‌ها، ماتریس سوات تشکیل و با استفاده از ماتریس داخلی و خارجی موقعیت سازمان مدیریت پسماند مشخص شد. در پایان نیز اولویت‌‌بندی استراتژی‌‌های مناسب سازمان با استفاده از تکنیک الکتر تری انجام گرفت. نتایج نشان داد که جهت‌‌گیری استراتژی‌‌های سازمان مدیریت پسماند رقابتی- تهاجمی است و مهمترین استراتژی پیشنهادی «طراحی‌ و اجرای برنامه‌‌های آموزشی و اطلاع‌‌رسانی به کارکنان و ذ‌‌ی‌نفعان» می‌‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing & Prioritizing Waste Management Strategies by Using ELECTREIII (Case Stady: Shiraz Municipality Waste Management Organization)

نویسندگان [English]

  • Ali Mohammadi
  • Sedigheh Khoram Dehnavi
  • Payam Shojaee
Shiraz Univercity
چکیده [English]

Today waste management is one of the most essential aspects of sustainable development and the main avenue to achieve it is through strategy development and strategic management. This research aimed at developing and prioritizing strategies for Shiraz Municipality Waste Management Organization. For this, we used a four-stage comprehensive model for strategy development. Firstly, we identified organization’s mission, critical, effective and internal - external factors by utilizing CAF and PEST models and applying Delphi method in two rounds. Secondly, a SWOT analysis was conducted for development of strategies and internal-external matrices to show position of the organization. Finally, prioritizing of the main strategies was implemented using ELECTREIII. Results show that the organization’s strategic approach should be competitive-offensive and the most important strategies were found to be designing and implementing educational plans plus informing personnel and stakeholders.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Waste Management
  • Strategy Development
  • Prioritization
  • ELECTREIII
  • Waste management Organization
اخلاقی بهرام‌‌آبادی، ن.؛ اخلاقی بهرام‌‌آبادی، ش. و اسماعیلی، س. 1394. ارایه راهبردهای برتر مدیریت پسماند شهری با استفاده از تکنیک SWOT و QSMP (نمونه موردی شهر برازجان)، اولین کنفرانس سالانه پژوهش های معماری، شهرسازی و مدیریت شهری.
اصغرپور، م. 1377. تصمیم‌‌گیری و تحقیق در عملیات، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
اعرابی، م. 1385. درسنامه برنامه ریزی استراتژیک، دفتر پژوهش های فرهنگی، تهران.
اعرابی، م. و دهقان، ن. 1389. تدوین استراتژی‌‌های پورتفولیو کسب و کارهای بیمه مؤسسه فرهنگیان، فصلنامه مطالعات کمّی در مدیریت آزاد ابهر، 3 : 52-31.
بامبرگر، پ. و مشولم، ل. 1383. استراتژی منابع انسانی: تدوین، اجرا، آثار، مترجمان: علی پارسائیان و سیدمحمد اعرابی، انتشارات دفتر پژوهش‌‌های فرهنگی، تهران.
جوزی، ع.؛ دهقانی، م. و زارعی، م. 1391. ارایه برنامه راهبردی مدیریت پسماندهای روستایی به روش SWOT (مطالعه موردی: میناب)، محیط شناسی، 38 (4): 108-93.
دیوید، ف. 1379 . مدیریت استراتژیک، مترجمان: علی پارسائیان و سید محمد اعرابی، انتشارات دفتر پژوهش‌‌های فرهنگی، تهران.
رضوانی، م.؛ محمدی، س. و پیری، ص. 1392. ارزیابی عملکرد دهیاری‌‌ها با استفاده از مدل چارچوب عمومی ارزیابی(CAF)مطالعه موردی: شهرستان دهلران، پژوهش‌‌های جغرافیای انسانی، 45(1) : 216-199.
رضوی، ح.؛ سادات هاشمی، ش. و عموزاد، ح. 1393. تصمیم‌‌گیری چندشاخصه در شرایط اطمینان و عدم اطمینان، انتشارات ترمه، چاپ اول، تهران.
سازمان مدیریت پسماندهای شهرداری شیراز .1392. سازمان بازیافت، اساسنامه، قابل دسترس در سایت:
http://eshiraz.ir/bazyaft/fa/asasnameh,5858
شیخی، غ.؛ آهنگری، ش. و موسی زاده، چ. 1392). برنامه‌‌ریزی راهبردی عوامل اثرگذار بر مدیریت مواد زاید جامد شهری با استفاده از تحلیل سوات (مطالعه موردی: شهر بوکان)، فصلنامه آمایش محیط، 20 : 22-1.
طرح مدیریت ساختار استراتژیک سازمان بازیافت و تبدیل مواد .1380. همایش دو روزه گروه تخصصی «بازیافت، پردازش و نظارت شهری»، شرکت مهندسی سیستم یاس حوزه معاونت خدمات شهری سازمان بازیافت و تبدیل مواد، کیش.
عسگری، ع. و ترابی، م. 1386. نرم افزار پشتیبانی تصمیم‌‌گیری مدیریت پسماند، مجله مدیریت پسماندها، شماره 8 : 141-138.
عمرانی، ق.؛ کرباسی، ع.؛ ارجمندی، ر. و حبیب پور، ع. 1389. تدوین استراتژی‌‌های بهینه سیستم مدیریت پسماند شهری با استفاده از روش‌‌ SWOT و QSPM؛ مطالعه موردی: شهر ساری، دو فصلنامه مدیریت شهری، سایت مدیریت شهری دانشگاه تهران، 62-41.
کزازی، ا؛ امیری، م. و رهبر یعقوبی، ف. 1390. ارزیابی و اولویت‌‌بندی استراتژی‌‌ها با استفاده از روش الکتره تری در محیط فازی(مطالعه موردی: شرکت تماد) ، مطالعات مدیریت صنعتی، سال هشتم، 20: 79-49.
لشکربلوکی، م. 1389. راهنمای کاربرد تحلیل استراتژیک بیرونی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، 14-1.
مبینی دهکردی، ع. و سلمان‌‌پور، م. 1385. درآمدی بر برنامه‌‌ریزی استراتژیک و عملیاتی، راهبرد یاس، (6)2 : 202-187.
محرم نژاد، ن. و تهرانی، م. 1387. بررسی عوامل درونی و بیرونی مدیریت پسماند‌‌های شهری در کلان شهرهای کشور با استفاده از روش SWOT و تشکیل ماتریس QSPM، چهارمین همایش پسماند، مشهد، سازمان شهرداری‌‌ها و دهداری‌‌های کشور، سازمان حفاظت محیط‌زیست، 19-1.
مدنی شاهرودی، ه. و نصیری، ج. 1386، پیشنهاد استراتژی و سیستم‌‌های مدیریت پسماند جامد شهری برای شهر تهران، مدیریت پسماند، 129-121.
مومنی اصل، م.؛ میر حسینی، ا. و زارعی محمود آبادی، ه. 1393. تدوین استراتژی‌‌های بهینه سیستن مدیریت پسماند شهری با استفاده از روش SWOT و ماتریس QSPM(مطالعه موردی: شهرداری منطقه 8 تهران)، دومین همایش سراسری محیط‌زیست، انرژی و پدافند زیستی، تهران، ، موسسه آموزش عالی مهر اروند، گروه ترویجی دوستداران محیط‌زیست با همکاری قرارگاه پدافند زیستی کشور.
نورپور، ع.؛ افراسیابی، ه. و داودی، م. 1392. بررسی فرآیند مدیریت پسماند در ایران و جهان، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، گزارش شماره 207.
ویسیلند، آ.؛ ورل، و. و رینهارت، د. 1389. مهندسی پسماندهای جامد (شهری) ، مترجمان: حمیدرضا پورعلاقه‌‌مندان، علی شهسواری، علی حمصی زاده، ساسان سامی، انتشارات شهرداری‌‌ها و دهیاری‌‌های کشور، تهران، چاپ اول.
یعقوبی، ن. و فاطمه ع. 1385. بررسی رابطه کیفیت بانکداری الکترونیک و رضایتمندی مشتریان، فصلنامه علمی-پژوهش مطالعات مدیریت صنعتی، سال پنجم، شماره14، 249-225.
Aich, A. & Ghosh, S.K. 2016. Application of SWOT Analysis for the Selection of Technology for Processing & Disposal of MSW, Procedia Environmental Sciences, 35 (1): 209-228.
Chen, Y.C.; Lien, H.P. & Tzeng, G.H. 2011. Fuzzy MCDM Approach for Selecting the Best Environment-Watershed Plan, Applied Soft Computing, 11(1): 265-275.
Cordoba, A.P.R. & Sanchez, J.A.A. 2009. An Ontological Framework to Support the Implementation of Waste Minimisation Strategies, Computer Aided Chemical Engineering, 27(1): 2091-2096.
Leyva, J. & Fern&ez, E. 2003. A New Method for Group Decision Support Based on ELECTRE III Methodology, European Journal of Operational Research, 148: 14-27.
Norese, M.F. 2006. ELECTRE III as a support for participatory decision-making on the localisation of waste-treatment plants, L& Use Policy 23: 76-85.
Petr, R. 2015. How to improve strategic planning of municipal organizations in Czech Republic? Procedia Economics & Finance, 34: 521-527.
Srivastava, P.K.; Kulshreshtha, K.; Mohanty, C.S.; Pushpangadan, P. & Singh, A. 2005. Stakeholder-based SWOT analysis for successful municipal solid waste management in Lucknow, India, Waste Management, 25(1): 531-537.
Tervonen, T.; Figueira, J.; Lahdelma, R. & Salminen, P. 2005. An Inverse Approach for ELECTRE III, Instituto de Engenharia de Sistemas e Computadores de Coimbra, Rua Antero de Quental, Coimbra, Portugal
Yuan, H. 2013. A SWOT analysis of successful construction waste management, Journal of Cleaner Production, 39(1): 1-8.