نگرش ‌محیط‌زیستی هنرجویان کشاورزی (مورد مطالعه: هنرستان کشاورزی شهید مطهری شیراز)

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

دانشگاه یاسوج

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی نگرش ‌‌محیط‌زیستی هنرجویان هنرستان کشاورزی شهید مطهری شیراز بود. برای این منظور از روش پیمایش با ابزار پرسش‌نامه استفاده شد. پرسش‌‌نامه حاوی پرسش‌‌های ‌‌محیط‌زیستی و سؤالات باز و بسته بود که روایی صوری آن توسط پانلی از متخصصین اصلاح و تأیید گردید. جهت تأیید پایایی پرسش‌‌نامه نیز یک مطالعه راهنما صورت گرفت که ضریب آلفای کرونباخ برای بخش‌های مختلف آن بین 61/0 تا 83/0 به دست آمد. جامعه پژوهش شامل کلیه هنرجویان رشته‌های مختلف کشاورزی در هنرستان کشاورزی شهید مطهری شیراز در سال تحصیلی 93-92 بود. در زمان انجام پژوهش تعداد 98 هنرجو در کلاس‌های دوم و سوم در رشته‌های کشاورزی درس می خواندند که بر اساس جدول کرجسی و مورگان تعداد 80 نفر از آنها با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌‌ای تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب و مطالعه شدند. نتایج پژوهش حاکی از وجود نگرش ‌‌محیط‌زیستی متوسط و مثبت در بین هنرجویان سال‌های دوم و سوم بود. از طرفی، تماس هنرجویان با منابع اطلاعاتی در حد پایینی قرار داشت. افزون بر آن، تفاوت معنی‌‌داری در میانگین نگرش ‌‌محیط‌زیستی هنرجویان سال دوم و سوم مشاهده نگردید. نتایج دیگر حاکی از آن بود که هنرجویان شهری بیش از هنرجویان روستایی قایل به بحران در ‌محیط‌زیست بودند. مدل رگرسیونی نیز مشخص نمود متغیرهای هنجارهای گروه مرجع، دسترسی به منابع اطلاعاتی و فرزند کشاورز بودن به عنوان متغیرهای پر اهمیت در پیش‌بینی نگرش ‌‌محیط‌زیستی هنرجویان بودند و متغیرهای معدل، گرایش تحصیلی، علاقه به رشته تحصیلی و سال تحصیل در تبیین رفتار ‌محیط‌زیستی هنرجویان هنرستان کشاورزی سهم به‌سزایی داشتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental Attitudes of Agricultural Students: the Case of Shahid Motahari Agri–Vocational School in Shiraz

نویسندگان [English]

  • Mostafa Ahmadvand
  • Aboozar Zare
  • Maryam Sharifzadeh
  • Fahimeh Rigi
Yasouj University
چکیده [English]

The aim of this study was to evaluate the environmental attitudes of students of Shahid Motahari agri–vocational school. For this purpose a survey method was used and the data collection was completed using a questionnaire which was validated by a panel of experts whereas its reliability measured for various sections of the questionnaire using Cronbach’s alpha were 0.61 to 0.83. The population consisted of all the students of different fields of study in Shahid Motahari agricultural vocational school during 2013-2014. Based on Krejcie and Morgan's table of sampling, 80 students were selected through simple random sampling methodology. Findings revealed that, sophomore and junior students had average positive environmental attitude scores. Moreover, students' access to information resources was at a low level. No significant difference was seen between sophomores and joniors regarding their environmental attitude scores. Other results showed that urban students believed more in environmental crisis than their rural counterparts. Regression model indicated that the reference group norms, access to information resources, and individuals’ family background were the most important determinants of students’ environmental attitudes. Students’ average annual scores (GPAs), field of study, interest in their field of study and class orders played a great role in explaining environmental behavior among agricultural vocational school students.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental attitudes
  • Agricultural Students
  • Agricultural vocational school
آقاجانی‌‌میر، م. 1387. بررسی موانع مشارکت زنان در حفاظت از ‌‌محیط‌زیست و نقش عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در آموزش ‌‌محیط‌زیست. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت ‌‌محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

احمدوند، م. و نوری‌‌پور، م. 1389. نگرش‌های ‌‌محیط‌زیستی دانشجویان کشاورزی دانشگاه یاسوج: تحلیل جنسیتی. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران. 6(2): 4-17.

استوار، س.؛ شاه‌‌ولی، م. و سامانی، س. 1391. بررسی نگرش‌های محیطی دانش آموزان راهنمایی و متوسطه مدارس آموزشی جزیره کیش. ارائه شده در اولین همایش ملی حفاظت و برنامه ریزی ‌‌محیط‌زیست. اسفندماه 91، همدان.

ارسلانبد، م. 1370. خروجی سرمایه‌گذاری در آموزش روستاییان وکشاورزان. ششمیـن سمینار علمـی ترویج کشـاورزی. دانشگاه فردوسی

مشهد. شهریورماه 1370، مشهد.

بابا اکبری ساری، م. و ملکوتی، ج. 1386. تاثیر بافت خاک در افزایش کارایی زراعی و درصد بازیافت ظاهری کودهای نیتروژنه در گندم. مقالات دهمین کنگره علوم خاک ایران، کرج.

باقری ورکانه، ع. 1382. بررسی میزان آگاهی و علاقه دانش آموزان دوره متوسطه شهر تهران از حفاظت محیط زیست، پایان نامه کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

حیدری، ع. 1382. تدوین الگوی مدیریتی توسعه پایدار آموزش ‌‌محیط‌زیست برای نسل جوان کشور. پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد مدیریت ‌‌محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم وتحقیقات تهران.

جوکار، گ. و میردامادی، س. م. 1389. دیدگاه دانش آموزان دختر دبیرستان های شهر شیراز نسبت به حفاظت از ‌‌محیط‌زیست. مجله پژوهش‌‌های ترویج و آموزش کشاورزی. 3(1): 23-36.

زمانی مقدم، ا. و سعیدی، م. 1392. بررسی تاثیر آموزش ‌‌محیط‌زیست بر ارتقای دانش، نگرش و مهارت معلمان مقطع ابتدایی منطقه 12 آموزش و پرورش تهران. مجله آموزش ‌‌محیط‌زیست و توسعه پایدار. 1(3): 19-30.

صالحی‌‌عمران، ا. و آقامحمدی، ع. 1387. بررسی دانش، نگرش و مهارت‌های ‌محیط‌زیستی معلمان آموزش دوره ابتدایی استان مازندران. فصلنامه تعلیم و تربیت. 95: 91-116.

صالحی، ص. و پازوکی‌‌نژاد ز. 1392. ‌‌محیط‌زیست در آموزش عالی: ارزیابی دانش ‌‌محیط‌زیستی دانشجویان دانشگاه‌های دولتی مازندران. دو فصلنامه مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی. 2(4): 199-220.

سلیمانی کلهودشتی، ص. 1382. تحلیل محتوای کتب درسی دوره ابتدایی از لحاظ توجه به ‌‌محیط‌زیست در سال تحصیلی 82-81. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مازندران: سازمان مدیریت و برنامه ریزی.

شبیری، س. م. و پراهالادا، ان. ان.1386. بررسی مقایسه‌ای نحوه نگرش ‌محیط‌زیستی دانشجویان متوسطه ایران و هند. فصلنامه علمی دفتر نمایندگی وزارت علوم شبه قاره هند. 16: 128-115

کر‌می‌‌پور شمس‌‌آبادی، م. 1387. ارائه چارچوب نظری در خصوص چگونگی آموزش ‌‌محیط‌زیست در نظام آموزش و پرورش کشور. رساله دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

کیوان‌‌راد، ن. 1374. بررسی آموزه‌های ‌محیط‌زیستی در کتب دبیرستان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

لشگری، ر. 1381. بررسی وضعیت آموزش ‌‌محیط‌زیست در دبیرستان‌ها و تدوین پیش‌نویس نهایی آن. پایان نامه کارشناسی گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شمال.

منتی زاده، م. و زمانی، غ. 1391. بررسی و مقایسه عوامل موثر بر نگرش ‌محیط‌زیستی زارعان عضو و غیر عضو تعاونی‌های کشاورزی شهرستان شیراز. تعاون و کشاورزی. 1(4): 61-43.

نصابیان، ش.؛ محمدی، ح. و کیخا، ع.ر. 1393. تاثیر اصلاح الگوی کشت بر کاهش کود و آب فعالیت‌‌های کشاورزی: مطالعه موردی استان فارس. مجله علوم و تکنولوژی ‌‌محیط‌زیست. 16(3): 91-75.

هادئی، د. 1382. بررسی وضعیت آموزش ‌‌محیط‌زیست در دوره راهنمایی و تدوین پیش نویس نهایی آن. پایان نامه کارشناسی گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شمال.

یخ کشی، ع. 1381. شناخت، حفاظت و به سازی ‌‌محیط‌زیست. انتشارات جهاد کشاورزی.

Armstrong, J. B. & Impra, J. C. 1991. The impact of an environmental education program on knowledge and attitudes. Journal of Environmental Education. 22: 36-40.

Asunta, T. 2003. Knowledge of environmental issues. Psychological and Social Research. Permission of social of faculty of education of University of Jyvaskyla in Auditorium S212.

Ayodeji, I. 2010. Exploring secondary school students understanding and practices of waste management in Ogun State Nigeria. International Journal of Environmental & Science Education. 5(2): 201-215.

Budak, D. 2005. Behavior and attitude of student toward environmental issues at faculty of agricultur, Turkey. Journal of Applied Sciences. 12(3): 1224-1227.

Buttel, F. H. 1979. Age and environmental concern: A multivariate analysis. Youth and Society. 10(3): 237-255.

Dunlap, R. E. & Van Liere, K. D. 1978. The New Environmental Paradigm: A proposed measuring instrument and preliminary result. Journal of Environmental Education. 9: 10-19.

Dunlap, R. E.; Kent, D. V. L. G.; Mertig, A. & Jonez, R. E. 2000. Measuring endorsment of the new environmental ecological paradigm: A revised NEP scale. Journal of Social Issue. 56(3): 425-422.

Fiallo, E. A. & Jacobson, S. K. 1994. Local communities and protected areas: attitudes of rural residents toward conservation and machailla national park, Ecuador. Environmental Conservation. 22(3): 241-249.

FAO. 2009. Emissions-Agriculture. Available online at: http://faostat.fao.org/site/452/default.aspx

Fernández-Manzanal, R.; Rodríguez-Barreiro L. & Carrasquer, J. 2007. Evaluation of environmental attitudes: Analysis and results of a scale applied to university students. Science Education. 91(6): 988-1009.

Fielding, K. S.; McDonald, R. & Louis, W. R. 2008. Theory of planned behavior, identity and intentions to engage in environmental activism. Journal of environmental Psychology. 28(4): 318-326.

Fong, T. 1993. Environmental awareness and action at elementary schools in Taiwan, the republic of China. Ph.D. Dissertation, Denver University. Retrieved 2008/4/15, from ProQuest Digital Dissertations Database.

Grafton, R. Q. and Knowles, S. 2003. Social capital and national environmental performance, Australian national university, Economics and Environment Network Working Paper, EEN0206, http://een.anu.edu.au/.

Hansla, A.; Gamble, A.; Juliusson, A. and Garling, T. 2008. The relationships between awareness of consequences, environmental concern, and value orientations. Journal of Environmental Psychology. 28(1): 1-9.

Hartig T.; Kaiser F. & Bowler, P. 2001. Psychological restoration in nature as a positive motivation for ecological behavior. Environmental Behavior. 33(4): 590–607.

Irish Leader Network. 2000. Strategic plan. Journal of Rural Studies. 14(1): 25-27.

Larijani, M. and Yeshodhara, K. 2008. An empirical study of environmental attitude among higher primary school teacher of India and Iran. Journal of Human Ecology. 3:195-200.

Olson, E. C.; Bowman, M. & Roth, R. 1984. Interpretation and non-farmal environmental education in natural resources management. Journal of Environmental education. 15: 6-10.

Parizangeneh, A. H. & Lakhan, V. C. 2005. Concern for the natural environment by Muslims from Iran and Guyaana. Journal of Indo Caribbean Resaerch. 6( 1): 2-15.

Reimer, A. P.; Thompson, A. W. & Prokopy, L. S. 2012. The multidimensional nature of environmental attitudes among farmers in Indiana: implications for conservation adoption. Agriculture and Human Values. 29: 29-40.

Salehi, S. 2010. People and the environment: A study of environmental attitudes and behavior in Iran. LAP Lambert Academic Publishing.

Sang-Joon, N. 1995. Enviornmental education in primary and secondary schools in Korea: Current developments and future agendas. Retrieved from http://www.informa world.com/

Snelgar, R. S. 2006. Egoistic, altruistic, and biospheric environmental concerns: Measurement and structure. Journal of Environmental Psychology. 26(2): 87-99.

Schahn, J. & Holzer, E. 1990. Studies of individual environmental concern: The role of knowledge, gender, and background variables. Environment and Behavior. 22(6): 767-786.

Schultz, P. W.; Shriver, C.; Tabanico, J. J. & Khazian, A. M. 2004. Impilicit connections with nature. Journal of environmental Psychology. 24(1): 31-42.

Schwenk, G. & Möser, G. 2009. Intention and behavior: A bayesian metanalysis with focus on the Ajzen–Fishbein Model in the field of environmental behavior. Springer Science Business Media. 43: 743- 755.

Stern, P. C.; Dietz, T. & Kalof, L. 1993. Value orientations, gender, and environmental concern. Environment and Behavior. 25(3): 322-348.

Thompson, S.C.G. & Barton, M. A. 1994. Ecocentric and anthropocentric attitudes: Toward the environment. Journal of environmental psychology. 14(2): 149-157.

Tuncer, G.; Ertepinar, H.; Tekkaya C. & Sungur, S. 2005. Environmental attitudes of young people in Turkey: effects of school type and gender. Environmental Education Research. 11(2): 215–233.

Zekavat, S. M. 1977. The state of the Environment in Iran. Journal of Developing Societies. 13(1): 49-72.