بررسی پراکنش زمانی- ‌مکانی دماهای فرین گرم در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد‌یار گروه جغرافیا دانشگاه پیام نور

2 استاد گروه اقلیم‎شناسی دانشگاه اصفهان

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی زمانی- مکانی روند گرماهای فرین ایران انجام شده است. برای این کار از داده‎های روزانه‎ی دمای 663 ایستگاه اقلیمی و همدید کشور در بازه‎ی زمانی 1/1/1340 تا 11/10/1383 بهره‎برداری شده است. با استفاده از روش کریگینگ داده‎ها بر روی یاخته‎های 15×15 کیلومتر درون‎یابی شدند. به این ترتیب، آرایه‎ای به ابعاد 7187×15992 تشکیل شد. برای شناسایی روزهای فرین گرم از نمایه‎ی انحراف بهنجار شده‎ی دما (NTD) بهره بردیم. پس از شناسایی روزهای فرین گرم، روند آن برای پهنه ایران در ماه‌های مختلف سال در طول دوره آماری مورد مطالعه محاسبه شد. نتایج نشان داد که به غیر از ماه بهمن و اسفند در دیگر ماه‌ها بخش بزرگی از کشور روزهای فرین گرم روند مثبت نشان می‌دهند. بیشترین درصد گسترش روند مثبت از نظر روزهای همراه با گرماهای فرین به ترتیب مربوط به ماه‌های شهریور، دی و اردیبهشت است و به صورت پهنه‌ای وسیع و یکپارچه در بیشتر مناطق شرق، جنوب، مرکز و جنوب شرق کشور قرار گرفته‌اند. درحالی‌که بیشترین درصد گسترش روند منفی تعداد روزهای همراه با گرماهای فرین، مربوط به ماه‌های اسفند و بهمن است که بخش‌هایی کوچک از کشور را بیشتر در غرب و شمال به صورت پراکنده در بر گرفته‌اند.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial and Temporal Analysis of Iran's Extreme Warm Days Trend

نویسندگان [English]

  • ashraf asade 1
  • aboalfazl masoudiyan 2
چکیده [English]

In order to analyse spatial and temporal trend of extreme Warm days of Iran, mean daily temperature data from 663 synoptic and climatologic stations of Iran for the period 21/03/1961 to 31/12/2004 were used. Then, applying Kriging method, the temperature of 15*185 Km pixels was interpolated. The days accompanied with extreme warm were identified using Normalized Temperature Departure (NTD) index. According to the index, the days with NTD  2 selected as extreme warm days. Then a trend analysis applied to the extreme warm days for each month of year. The results show that the number of extreme warm days in Iran represents no trend in December, February and March. East ,south, center and southeast parts of Iran show positive trends during August, January and May over large areas. While in north and west of the country over small areas negative trend was observed during Mars and February.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Extreme warm events
  • Normalized temperature departure
  • Spatial and temporal trend
  • Iran