ارزیابی ریسک محیط‌زیست طرح توسعه راه‌آهن غرب کشور به روش تلفیقی تصمیم‌گیری چند معیاره و YAPP

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه محیط‌زیست، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

2 دانش آموخته دوره کارشناسی ارشد رشته علوم محیط‌زیست- ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده محیط‌زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده

ارزیابی ریسک محیط‌زیست، فرایند تعیین کمیت وکیفیت ریسک به‌وسیله تحلیل خطرات بالقوه در پروژه با در نظر گرفتن حساسیت یا آسیب‌پذیری محیط پیرامونی است. هدف اصلی در این تحقیق، تعیین معیارها و تخمین ریسک محیط‌زیستی خطوط ریلی با استفاده از تلفیق روش تصمیم‌گیری چند معیاره و روش ارزیابی ریسک اکولوژیکی با تکنیک YAPP می‌باشد. به همین منظور در این مطالعه، راه‌آهن غرب کشور (مسیر سمنگان- کرمانشاه- خسروی) به طول تقریبی 582 کیلومتر به مثابه مطالعه موردی انتخاب شد. نرم‌افزارهای مورد استفاده در این مطالعه نرم‌افزارExpert Choice به منظور وزن‌دهی به معیارهای به‌دست آمده با استفاده از نظر کارشناسان و با استعانت از پرسشنامه دلفی و نرم‌افزار Arc GIS 9.3 جهت تولید نقشه‌های احتمال وقوع خطر و شدت اثر می باشد. پهنه‌بندی ریسک خط‌آهن غرب کشور مبین آن است که حدود 80 درصد طول مسیر از ریسک با سطح کم و ناچیز برخوردار است، کمترین میزان ریسک در کیلومترهای 155-153 مسیر (حوالی شهرستان تویسرکان در استان همدان) و منطقه‌ای در کیلومتر 479 (شهرستان سر پل ذهاب در استان کرمانشاه)می‌باشد. سطح ریسک متوسط در نقاطی حدفاصل کیلومترهای 80-47 مسیر در حوالی شهرستان ملایر در استان همدان و کیلومتر 250-240 حد فاصل شهرستان‌های صحنه و هرسین در استان کرمانشاه واقع شده است. مناطقی در کیلومترهای 485-480 مسیر، واقع در محدوده شهرستان کرمانشاه در استان کرمانشاه به دلیل استقرار طرح بر روی اراضی با پتانسیل روانگرایی بالا محدوده با ریسک بالا شناخته شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental Risk Assessment of West Country Railroad Development Plans by Using Combination of Multi Criteria Decision Making & YAPP Methods

نویسندگان [English]

  • ali jouze 1
  • mina ebrahemi 2
چکیده [English]

Risk assessment is a process of determination of risk quantity and quality using potential hazards of the project as well as considering the sensitivity or vulnerability of the surrounding environment. The main purpose of this study is determination of criteria and estimation of rail lines environmental risk by integration of multiple criteria decision making method and ecological risk assessment using YAPP Technique. Thereby, in the current study, the western railway corridor of Iran (Samangan- Kirmanshah- Khosravi route) which has the approximate length of 582 km was selected as a case study. The software that was used in this study was Expert Choice. The of inconsistency ratio were determined using Delphi Questionnaire and software Arc GIS 9.3 to produce impact intensity maps. Risk zonation of the western railway corridor of the country revealed that about 80 % of all length of the mentioned route has a low and negligible level of risk. The lowest risk belongs to the places situated at 155 to 153 km of the mentioned route, (near the city of Tuyserkan- Hamedan Province) as well as an area located at 479 km of the route (Sare Pole Zahab city in Kirmanshah Province). The medium risk level is observed between 80-47 km of the route near the county of Malayer (located in Hamedan Province) and the kilometers240-250 between Sahneh and Hersin (situated in Kirmanshah Province). Areas in the 485-480 km of the route located within the city of Kirmanshah (Kirmanshah province) are known as high-risk area due to deployment of the plan on lands prone to lands lide.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental risk assessment
  • Railroad
  • Analytical Hierarchy Process
  • Geographic information system
  • YAPP method
  • Western railway corridor of Iran