مدیریت بهتر بر محیط‏زیست حوضه بختگان با شناسایی عوامل مؤثر بر خشکسالی هیدرولوژیکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش‏آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت، گروه مهندسی آب

چکیده

افزون بر کم آبی که از مشکلات همیشگی 36 کشور جهان با جمعیتی بالغ بر 230 میلیون نفر به‏شمار می‏آید، خشکسالی نیز از جمله پدیده‏هایی است که هر چند سال یک‏بار به وقوع می‏پیوندد. این پدیده دارای آثار و پیامد‏های متعدد و ناگواری است ، که از جمله مهمترین آنها آثار محیط‏زیستی به‏شمار می‏آید، بدین معنی که با وقوع خشکسالی در یک منطقه، همه اکوسیستم اعم از طبیعی، یا انسانی در معرض تخریب و آلودگی قرار می‏گیرند. با توجه به موقعیت ایران که در کمربند خشک جهان قرار دارد، شناسایی این پدیده و عوامل تشدید‏کننده آن می‏تواند ما را در کنترل و در نتیجه حفظ محیط‏زیست یاری کند. در تحقیق حاضر تجزیه‏و‏تحلیل منطقه‏ای شدت خشکسالی هیدرولوژیکی در حوضه آبریز دریاچه بختگان واقع در استان فارس در 20 ایستگاه مورد بررسی قرار گرفت. برای برآورد شدت خشکسالی هیدرولوژیکی، از نظریه ران استفاده شد و با استفاده از 14 متغیر حاصل از ویژگی‏های فیزیوگرافی، تجزیه و تحلیل عاملی صورت گرفت. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که 4 عامل مساحت، ارتفاع متوسط، ضریب فشردگی و نسبت طول به عرض، عوامل مؤثر در خشکسالی هیدرولوژیکی هستند که این 4 عامل، 82/89 درصد از تغییرات خشکسالی هیدرولوژیکی را توضیح می‏دهند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Better Management of the Environment by Identifying Effective Factors on Hydrological Drought (Case Study: Bakhtegan Watershed)

نویسنده [English]

  • zohreh safe
چکیده [English]

In addition to the perennial problem of water shortage in 36 countries with a population of over 230 million people, drought is also the phenomenon that occurs once every few years, over there.
Effects and consequences of this phenomenon are numerous and unpleasant. The most important impact of drought is effects on the environment. It means that when drought occurs, natural ecosystem and human are exposed to deterioration and pollution. Because Iran is located on the dry belt in the world, identification of these factors can help us in controlling and protecting the environment. In the present study, hydrological drought in the Bakhtegan watershed in Fars was investigated with 20 stations. To estimate the intensity of hydrological drought, the Run theory was used. Factor analysis was performed by 14 variables derived from physiographic and climatic characteristics. Results of these analysis showed that in hydrological drought, four factors can be responsible for 89/82 percent of changes. These factors are Area, Average height, Compactness and Length to width ratio.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environment
  • Hydrologic Drought
  • Run theory
  • Factor analysis
  • Bakhtegan watershed
  • Fars