آثار آزادسازی تجاری بر محیط‌زیست در ایران (مورد مطالعه: انتشار گاز دی‌اکسیدکربن و تخریب جنگل‌ها)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشکده علوم دریایی، گروه حقوق و مطالعات راهبردی دریا، موسسه ملی اقیانوس‌شناسی

چکیده

آزادسازی تجاری با توجه به آثاری که بر تولید دارد، کیفیت محیط‎زیست را تحت تأثیر قرار می‎دهد. از سویی دیگر، به‎دنبال آزادسازی تجاری، جابه‎جایی سرمایه در سطح بین‎المللی تشدید می‎شود و بر اساس فرضیة پناهگاه آلایندگی، انتقال صنایع آلاینده ازکشورهایی با سیاست‎های محیط‏زیستی شدید به‎سمت کشورهایی با سیاست‎های محیط‏زیستی ملایم، افزایش می‎یابد. با گسترش بازارهای بین‌المللی و استفاده از ابزار آزادسازی برای افزایش هرچه بیشتر حجم تجارت بین کشورها برای دستیابی به توسعه، تخریب محیط‌زیست و افزایش آلودگی از مهمترین نگرانی‌دولت‌ها بخصوص در کشورهای درحال توسعه شده است. بدین منظور، این مقاله تلاش دارد تا آثار آزادسازی تجاری را بر تخریب محیط‌زیست (جنگل‌زدایی) وانتشار آلودگی (گاز دی‌اکسید کربن) بررسی کند. رویکرد موردنظر در این مقاله بررسی تأثیرات باز بودن تجارت از طریق سه اثر مقیاس، ترکیب و تکنیک بر محیط‌زیست است. نتایج نشان‌می‌دهد که شدت تجارت، تولید ناخالص داخلی در هر کیلومتر مربع و تولید ناخالص ملی به‏عنوان شاخص‏های سه اثر تکنیک، مقیاس و ترکیب از آزادسازی تجاری آثار متفاوتی بر آلودگی و تخریب محیط‏زیست دارند. ولی برایند این آثار مبین این است که در ایران آزادسازی تجاری نمی‌تواند عامل توضیح‌دهنده‌ای برای آلودگی ناشی از گازهای گلخانه‌ای و تخریب محیط‌زیست باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Impact of Trade Liberalization on the Environment of Iran

نویسنده [English]

  • shima madani
چکیده [English]

Trade liberalization would affect environmental quality through its effect on production. Following trade liberalization, international capital mobility is increased. According to Pollution Haven Hypothesis (PHH) the polluted industries will transfer from countries with high environmental policies to moderate environmental policies. This study is concerned with the impact of trade openness on pollution and resource depletion in Iran. Two models have been applied in this study. The first model is for pollution and the second one is for natural resource depletion. The results indicate that pollution is negatively related to trade intensity, capital to labor ratio and real GDP per square kilometer, while GNP per square kilometer is positively related to pollution. In addition, evidence suggests that trade intensity, real GDPper square kilometer are negatively related to environmental degradation and GNP and capital labor ratio are positively related. So the technique, scale, and total effects of liberalization are not detrimental to the environment. The composition effect of trade liberalization on natural resource utilization, on the other hand, is beneficial in second model. However, this outcome indicates that the effects of trade liberalization in Iran could not cause the pollution resulted from greenhouse gases and the destruction of the environment

کلیدواژه‌ها [English]

  • Trade Liberalization
  • Pollution
  • Resource depletion
  • Technique effect
  • Scale effect
  • Composition effect
  • Iran