تدوین برنامه آمایش در راستای توسعه پایدار در حوضه آبخیز چهل‌چای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 استاد گروه آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشیار گروه محیط‌زیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 استادیار گروه آبخیزداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

آمایش سرزمین یگانه راه‌حل منطقی جلوگیری از بروز مسائل محیط‌زیستی و دستیابی به توسعه پایدار است. این تحقیق با هدف تدوین برنامه آمایش برای نیل به توسعه پایدار در آبخیز چهل‌چای انجام شد. با شناسایی منابع اکولوژیک منطقه، نقشه‌سازی و طبقه‌بندی آنها با استفاده از مدل‌های حرفی (بیانی) طراحی شده برای ایران انجام شد. با ترکیب نقشه‌های موضوعی و تولید واحدهای نهایی محیط‌زیستی، توان اکولوژیک برای کاربری‌های مرسوم ارزیابی و اولویت‌بندی کاربری‌ها در هر واحد ارزیابی به روش قیاسی کمی انجام شد. کاربری‌های کشاورزی و مرتع‌داری، آبزی‌پروری، تفرج متمرکز و حفاظت با هدف افزایش درآمد و جلوگیری از تداخل کاربری‌های ناسازگار با در نظر گرفتن شرایط مجاز اکولوژیک ساماندهی شد. نتایج نشان داد که سهم اراضی مناسب کاربری‌های جنگلداری، کشاورزی و مرتعداری، آبزی‌پروری، تفرج متمرکز و گسترده، توسعه سکونتگاهی و حفاظت به ترتیب 29/64، 57/5، 24/0، 01/1، 41/15، 75/6 و 72/6 درصد است. میزان انطباق نقشه آمایش و کاربری فعلی با استفاده از شاخص کاپا 18/0 برآورد شد که نشان‌دهنده تطابق بسیار پایین است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Land Use Planning for Sustainable Development of Chehl -Chai Watershed of Golestan Province

نویسندگان [English]

  • mahboubeh rahimi 1
  • majid onagh 2
  • abdolrasool salmanmahime 3
  • amir saadaldinb 4
چکیده [English]

Land use planning is the only rational way to avoid environmental crisis and attain sustainable development. The aim of this study is to develop a land use plan for sustainable development in the Chehl-Chai watershed in Golestan province. With the identification of the ecological resources in the watershed, using word national land use planning models, which is calibrated for Iran, land use mapping and classification were conducted. The environmental units map was overlayed with several thematic maps to obtain ecological capability for conventional land uses. Priority setting was then carried out by comparative- quantitative method to choose more suitable alternatives in the assessment units. In order to increase income and decrease conflicts between agriculture and range management, aquaculture, indoor recreation, and conservation alternatives, the land use allocation was finalized based on their acceptable ecological conditions. The results show that according to the capability models, land allocation to forestry, agriculture and range management, aquaculture, outdoor recreation, residential development and conservation is at a percentage of 64.29%, 5.57%, 0.24%, 1.01%, 15.41%, 6.75% and 6.72%, respectively. The Kappa index was then used to estimate the conformity of the future and the current land uses; the index calculated to be 0.18 which shows slight agreement between the two

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land Use Planning
  • Ecological capability
  • Geographical information system
  • The Chehl- Chai watershed