بررسی مشخصه‌های جمعیتی، الگوی اجتماعی و علل کاهش جمعیت آهو (Gazella Subgutturosa) در منطقه حفاظت شده کالمند- بهادران یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد محیط زیست، اداره کل حفاظت محیط زیست استان یزد

2 کارشناس ارشد منابع طبیعی، اداره کل حفاظت محیط زیست استان یزد

3 کارشناس محیط زیست، اداره کل حفاظت محیط زیست استان یزد

چکیده

مطالعه مشخصه‌های جمعیتی حیات وحش می تواند نیروی رشد آتی آن جمعیت و تأثیرگذاری عوامل محیطی و انسانی دخیل در کاهش جمعیت ها را آشکار سازد. با توجه به روند نزولی جمعیت آهو طی چند دهه اخیر هرگونه برنامه‌ریزی برای مدیریت گونه و کنترل عوامل مؤثر در کاهش جمعیت مستلزم بررسی و شناسایی علل اصلی کاهش جمعیت این گونه در زیستگاه‌های فعلی آن است. در این مطالعه ضمن بررسی مشخصه‌های جمعیتی و الگوی اجتماعی آهو در منطقه حفاظت شده کالمند- بهادران طی یک دوره یک ساله، علل کاهش جمعیت این گونه بررسی شد. بدین‌منظور مشخصه‌های مؤثر بر رشد جمعیت نظیر نرخ زایش و نرخ تلفات از طریق نمونه‌برداری طی چهار فصل محاسبه شدند. همچنین از فرم ثبت تلفات گونه، برای تعیین مهمترین دلایل مرگ و میر آهوان بالغ استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد نرخ زایش آهو، 02/24 درصد بوده است. تعداد نوزاد به ازای هر ماده 7/0 و نرخ ماندگاری بره‌ها در سال اول زندگی برابر 31/30 درصد برآورد شد. نرخ تلفات در دوره یک ساله، 2/28 درصد و مهمترین علل تلفات آهوان بالغ به ترتیب شکار غیر مجاز و حمله سگ‌های ولگرد بودند. نرخ رشد (یک ساله)، معادل 13/4- درصد برآورد شد. متوسط اندازه گروه های آهو در منطقه حفاظت شده کالمند بهادران 1/7 (n=161, SE= 0.54) و بزرگترین گروه‌ها در فصل زمستان دیده شدند. نسبت جنسی آهوان 38 به 62 (نر به ماده) برآورد شد (n=1136) و به طور متوسط در هر گروه 97/1 راس آهوی نر (SE= 0.24 n=161,) وجود داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation on Population Characteristics, Association Patterns and Decreasing of Gazella Subgutturosa Population in Kalmand– Bahadoran Protected Area in Yazd province

نویسندگان [English]

  • hasan akbari 1
  • aazam habibi 2
  • rohallah zaree 3
چکیده [English]

In the recent decades Goittred Gazelle populations has had a downward trend. So it is necessary to identify effective factors on its population. A study was conducted toinvestigate population characteristics and association patterns of Goittred Gazelle (Gazella subgutturosa) in Kalmand– Bahadoran protected area during one year. Affected parameters on population growth such as natality and mortality rates were calculated via sampling during 4 seasons. We also designed spatial logging forms to determine the mortality of the species during a year and to determine the most important reasons of adult gazelle's death. The results of the study showed that gazelle natality rate was 24.02 %. Fertility rate of gazelles was 70 percent and survival rate of lambs was 30.31 percent. Death rate in a year was 28.2 percent and the most important reasons of the adult gazelles death were irregular hunting and free- roaming dogs. Growth rate of the population in a year was- 4.13 percent. Mean groups size of gazelle was 7.1 (n = 161, SE= 0.54) and the largest group was seen in the winter. Gazelles sex ratio (male: female) was estimated 1: 2.14 (n = 1136). The outcome of this research implies that inspite of the improvements in management affairs during these years the sinking process of gazelle's growth was growing up and the populution of them dropped down even to the lower point than the minimum viablepopulation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • population growth
  • Gazella subgutturosa
  • Kalmand- Bahadoram protected area
  • Mortality rate