دیدگاه اجمالی محیط‌زیست کشور (شرایط و گرایش‌ها)(1)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد محیط‌زیست دانشگاه تهران

چکیده

در هزاره سوم، علوم محیط‌زیست و ارتباطات حرف اول را در حیطه علوم بنیادی و کاربردی می‌زنند. علوم محیط‌زیست مانند خود محیط‌زیست مجموعه‌ای ترکیبی از پدیده‌ها و بردارهای کنشی و واکنشی است. این گرایش که شامل اقتصاد، طبیعت، صنعت، فرهنگ و سیاست است، پیچیدگی منحصر به فرد خود را دارد که تفحص در آن را زمان‌بر و هزینه‌بر کرده است. تحلیل و تشریح وضعیت موجود علوم محیط‌زیست و محیط‌زیست ایران، فرصت‌ها، تهدیدها، قوت‌ها و ضعف‌هایی را نشان می‌دهند. در حالی که تعداد دانشجویان رشته های علوم محیط‌زیست (42 رشته) رو به فزونی گذارده، اما تعداد هیات علمی متناسب با تعداد دانشجو و رشته‌های محیط‌زیست نیست که ضعف فراوانی را نمایان می‌سازد. عدم تناسب هیات علمی و تعداد دانشجو، با فزونی گرفتن مجله‌های علمی- پژوهشی در محیط‌زیست و افزایش سازمان‌های مردم نهاد شاید قابل جبران باشد، اما در فقدان یک طرح آمایش آموزشی، شاید چشم‌انداز نوید بخشی در افق 1404 به نظر نرسد. نزول 36 پله ای ایرن از نظر شاخص عملکرد محیط‌زیستی در سال 2012 گواه این مدعاست. چه در چند ساله اخیر چند رویداد بسیار تامل برانگیز در محیط‌زیست کشور رخ داد. خشک شدن تالاب‌ها، کاهش سطح جنگل‌ها و مراتع، مورد تهدید قرار گرفتن تنوع‌زیستی و حیات‌وحش، افزایش آلودگی‌ها به‌ویژه آلودگی هوا در کلان‌شهرها به همراه معضل ریزگردها، افزایش پسماند و پساب، فرو افت سفره‌های آب زیرزمینی، کم آبی به واسطه هدردهی 70 درصد آب مصرفی در کشاورزی که به بحران آب مشهور شده است، همگی بحران محیط‌زیستی را به همراه بحران اقتصادی در کشور باعث شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Overview of the State of the Environment of Iran (Conditions & Trends)

نویسنده [English]

  • majid makhdoum
چکیده [English]

In the third millennium, environmental sciences and IT, are the main topics of sciences. Environmental sciences like the environment itself, is a combination of phenomena, and vectors of action and reaction between nature, economics, industry, culture, and politics. This has brought about a complexity, which makes analysis, studies, and researches in environment time consuming and expensive. Description and analytical review of environment of the country, as well as, environmental sciences, reveal some strength, threats, opportunities, and weaknesses. Number of students and environmental fields of studies show a marked increase, whereas, the low number of academic staff in environmental sciences in comparison with the number of students indicate a weakness. However, this weakness may be compensated with recent increases in the scientific journals, and NGO's of Iran. But in the lack of a national comprehensive plan on education, the future goals of 2025 plan seems unattainable. Countrie's operational environmental index have dropped markedly in 2012. Several incidences in recent years have also been responsible for this status drop. Eradication of major wetlands, decreases in areas of forests and pastur lands, threats imposed on biodiversity and wildlife, increases in pollutants, particularly air pollution and dusts in major cities, increases in wastes, dysfunction of water tables, shortage of water, and water misuse in agricultural practices, all are causing the environmental crisis in the country, which is in par with economic crisis.

کلیدواژه‌ها [English]

  • State of the environment
  • Action and reaction vectors
  • Environmental Vulnerability
  • Environmental crisis