ارزیابی عملکرد بوم‎شناختی دالان رود درۀ شهری (تهران: دالان رود درۀ درکه)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکدۀ علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی تهران

2 کارشناس ارشد برنامه‎ریزی شهری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه آزاد واحد تهران- مرکز

چکیده

امروزه، در راستای کاهش آثار مخرب شهرنشینی بر الگوی ساخت و عملکرد سیمای‎سرزمین، بهره‎گیری از روند همسوسازی فعالیت‎های انسانی با سازوکار عناصر سیمای‎سرزمین الزامی است. در این خصوص توسعۀ پایدار محیطی با رویکرد تلفیق ابعاد پایداری و بوم‎شناسی، ابزار علمی قدرت‎مندی جهت نیل به این هدف شناخته شده است. رویکرد سیستمی پایداری تنها به دنبال حفظ فرایندهای بوم‎شناختی نبوده، بلکه بهره‎وری اقتصادی و اجتماعی ساخت محیط‎های شهری را نیز مد نظر دارد. در این راستا، ارتقای عملکرد عناصر طبیعی سیمای‎سرزمین به‎منظور بهبود کیفیت محیط‎های انسان‎ساخت شهری، مورد تأکید قرار می‎گیرد. از جمله منابع طبیعی کلان‎شهر تهران، دالان رود دره‎های رشته کوه البرز، جاری از جبهۀ شمالی سیمای‎سرزمین می‎باشند که توسعه‎ و ساخت‎وسازهای روز افزون بستر آن‎ها طی 5 دهۀ اخیر، پدید آمده‎اند. اصول بوم‎شناسی سیمای‎سرزمین در رابطه با روند توسعۀ رود دره‎های شهری، اهمیت مدیریت عناصر طبیعی سیمای‎سرزمین و نیاز مبرم به ساماندهی آن‎ها دربرنامه‎ریزی سیمای‎سرزمین را مورد تأکید قرار می‎دهد. در این راستا و به‎منظور ارتقای کیفیت برنامۀ توسعۀ شهری، پیش از هر نوع برنامه‎ریزی، هدایت مراتب سه‎گانۀ عملکرد بوم‎شناختی دالان رود دره‎های پهنه‎بندی سیمای‎سرزمین: تعادل ساخت دالان‎های بوم‎شناختی سیمای‎سرزمین پایداری عملکرد شبکه‎های بوم‎شناختی سیمای‎سرزمین و استعلای زیست شبکۀ بوم‎شناختی انسان‎شناختی پهنه‎بندی سیمای‎سرزمین، ضروری است. بر این مبنا، هدف مطالعه حاضر ارزیابی مراتب سه‎گانۀ عملکرد بوم‎شناختی رود درۀ درکه در پهنه‎بندی سیمای‎سرزمین تهران می‎باشد. در این خصوص، ابتدا مؤلفه‎های اصلی سنجش تعیین و سپس، مبتنی بر اطلاعات منتج از گزارش‌های علمی و بررسی‎های عینی، تجزیه و تحلیل و ارایه راه‌کار می‎شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating Urban River-Valley’s Ecological Function (Tehran: Darakeh River-Valley)

نویسندگان [English]

  • shahindokht barghjelveh 1
  • niko modghalchi 2
  • naghmeh mobarghee 1
چکیده [English]

In order to reduce the destructive effects of urban life on landscape’s ecological function, it is necessary to harmonize human activities with the function of landscape’s natural elements. For achieving this goal, environmental sustainable development, through combining concepts of sustainability and ecology, has been recognized as a scientific tool. Systemic sustainable approach does not only aim for the conservation of ecological processes, but it also acknowledges the eco-socio profitability of constructing urban environments. The most important natural elements of Tehran’s urban landscape are Alborz Mountains’ river-valleys, running from the north to south, which have seen intense construction processes during the past five decades. Principles of landscape ecology highlight the importance of landscape’s natural elements and managing their organizational features through the process of planning landscape. In order to improve the quality of urban development plan, it is necessary to monitor landscape’s river-valleys’ hierarchy of ecological function: structural balanceof landscape’s ecological corridors; functional sustainability of landscape’s ecological networks; and living advancement of landscape’s ecological-anthropological network. To introduce the subject at hand, this research has aimed to evaluateTehran’s Darake River-valley’s hierarchy of ecological function. In this relation, major evaluating aspects are introduced and then based on analyzing the informations recieved by reports and observations some strategies are proposed

کلیدواژه‌ها [English]

  • landscape ecology
  • Environmental sustaiability
  • Natural Elements
  • Urban Development