تحلیل ساختاری داده‌های کمی با کاربرد ECHELON ANALYSIS (مطالعه موردی: اولویت‌بندی مناطق از نظر غنای پرندگان در استان گلستان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان

2 استادیار گروه محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان

4 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان

چکیده

اغلب مطالعات صورت‌گرفته در زمینه پدیده‌های محیط‌زیستی، براساس جمع‌آوری داده‌های کمی مکانی و مدل‌سازی آن‌ها قرار دارد. نحوه تحلیل و نقشه‌سازی این متغیرهای کمی از اهمیت بالایی برخوردار است و نتایج حاصل از مدل‌های محیط‌زیستی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در نتیجه، نیاز به یک روش سیستماتیک برای تعیین ساختار مکانی داده‌های کمی و طبقه‌بندی آن‌ها وجود دارد.Echelon Analysis یک روش منظم و علمی را جهت طبقه‌بندی و تعیین ساختار مکانی داده‌های کمی ارایه می‌نماید. این روش داده‌های کمی را به‌عنوان متغیرهای توپوگرافی سطحی در نظر می‌گیرد و سپس این سطوح را به مؤلفه‌های ساختاری تقسیم‌بندی می‌کند. درEchelon Analysis، سلسله مراتب تغییرپذیری داده‌های کمی در سطح سیمای سرزمین اغلب به‌صورت یک ساختار درختی نشان داده می‌شود که تفسیر مناسبی از الگوهای اتصالات و ارتباط مکانی بخش‌های مختلف را ارایه می‌نماید. در پژوهش حاضر، این روش در اولویت‌بندی مناطق از لحاظ غنای پرندگان در استان گلستان مورد استفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد: طبقه‌بندی منطقه براساس تعداد گونه‌ها، جنس‌ها و خانواده‌های پرندگان تغییر قابل توجهی را در توزیع مناطق دارای اولویت بالای غنای پرندگان در سطح استان به‌وجود نمی‌آورد. علاوه بر این، اجرای روش در شبکه‌های سلولی با اندازه متفاوت نشان داد طبقه‌بندی داده‌ها در اندازه‌های کوچک‌تر الگو‌های تغییرات مکانی را آشکار می‌کند که ضرورتاً در اندازه‌های بزرگ‌تر مورد انتظار نبوده ‌است و به‌منظور تعیین موقعیت دقیق مناطق با غنای گونه‌ای بالا، اندازه سلول‌های کوچک‌تر مناسب‌تر و ضروری هستند. البته، میزان کوچک‌تر شدن اندازه نیز باید در حدی باشد که تغییرات پارامتر در آن اندازه معنی‌دار باشد. مقایسه نتایج با پراکنش مناطق تحت حفاظت سازمان محیط‌زیست نشان داد، مناطقی در سطح استان دارای اولویت بالا هستند که در هیچ یک از مناطق تحت مدیریت قرار نگرفته‌اند و می‌توانند مبنایی برای معرفی مناطق تحت حفاظت جدید ارایه نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial Analysis of Quantitative Data Using Echelon Analysis (Case Study: Prioritization of Bird Rich Areas in Golestan Province)

نویسندگان [English]

  • abdorasool salmanmahiny 1
  • hamidreza rezaee 2
  • azadeh mehry 3
  • vahid zamani 4
چکیده [English]

Most studies of environmental phenomena are based on quantitative spatial data and modelling. The analysis and mapping of these quantitative variables have great importance, which affects result of the environmental models. It is therefore necessary to have a systematic method for determining spatial structure of quantitative data and their classification. Echelon analysis presents a method to investigate the structure of quantitative spatial data systematically and objectively. This methed considers spatial data as topographies and divides them into structural entities. Echelon displays the variable hierarchy of the quantitative data in landscape surface as a tree structure, and provides an effective method for interpreting patterns of concentration and connectivity. In this research, we apply the Echelon analysis to detect bird richness in Golestan Province. Results of the approach in two different scales of grids show that classification in the finer scale reveals spatial pattern that are not necessarily expected in the coarser scale. Therefore, finer scales analysis is necessary for determining possible location and networks of high species richness within a region. Also, the comparison between prioritization maps and protected areas shows zones with high priority that fall outside the protected area.    

کلیدواژه‌ها [English]

  • Echelon analysis
  • Quantitative spatial data
  • Structural entities
  • Topographic analysis
  • Surface changes