تهیه یک سامانه پشتیبان تصمیم‌‌گیری اولیه ارزیابی اثرات محیط‌‌زیستی به روش ریاضی در نرم‌‌افزار اکسل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

2 دانشیار گروه محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

3 استاد گروه محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

چکیده

ارزیابی اثرات توسعه به‌‌عنوان ابزار مدیریتی مهم و کارآمد در اختیار برنامه‌‌ریزان است تا براساس آن، اثرات بالقوه محیط‌‌زیستی یک طرح توسعه‌‌ای شناسایی و گزینه‌‌های موثر برای رفع یا کاهش اثرات منفی آن پیشنهاد شود. یکی از راه‌‌های بهبود ارزیابی آثار محیط‌زیستی با توجه به شرایط کشور ما ارتقای روش ماتریس‌‌ است. برای این کار، از ماتریس ریاضی استفاده می‌شود و در آن با به‌‌کارگیری عوامل بزرگی، وسعت و مدت اثر، اثرات هم‌‌بیشی و تجمعی، متغیرهای کیفی و عوامل جبران اثر و اختلاف نظر امکان تعامل سازنده میان توسعه‌‌دهندگان و ارزیابان فراهم می‌‌شود و نتایج جامع‌‌تری به‌‌دست می‌آید. با توجه به محدودیت زمان در انجام ارزیابی اثرات و ضرورت اتخاذ تصمیمات صحیح و برای قابل درک‌تر نمودن نتایج حاصل از ماتریس ریاضی، تهیه یک سامانه پشتیبان تصمیم‌‌گیری در نظر گرفته شد. سامانه پشتیبان تصمیم‌‌گیری سیستمی‌است که با استفاده از منابع انسانی و قابلیت‌‌های رایانه به حل مسایل پیچیده کمک می‌‌کند و کیفیت تصمیم را بهبود می‌‌بخشد و دارای تعامل مستقیم با کاربر است که کارآیی را افزایش می‌دهد و می‌تواند به ارتقای یادگیری و امکان استفاده از آن‌‌ها توسط کارشناسان و مبتدیان کمک کند. برای تهیه سامانه پشتیبان تصمیم‌‌گیری اولیه از محیط برنامه‌نویسی نرم‌‌افزار اکسل، ماکرونویسی، جدول‌های محوری و توابع سلولی بهره گرفته ‌‌شد. این سامانه به شکلی طراحی شد که فعالیت‌‌های پروژه و پارامترهای تحت تاثیر، به جای این که در سطر و ستون وارد شوند، در دو ستون مجاور هم قرار می‌گیرند و تنها از روش ریاضی برای ارزیابی اثرات استقاده می‌‌شود. فعالیت‌‌های مرتبط با هجده طرح توسعه مشمول ارزیابی اثرات محیط‌‌زیستی به این سامانه اضافه شد. استفاده از اکسل و محیط برنامه‌‌نویسی آن، تا حد زیادی به انعطاف‌‌پذیری این سامانه کمک نمود. با استفاده از امکانات و ابزارهای اکسل نتایح ارزیابی به شکل نمودار و جدول قابل مشاهده هستند و براساس آن‌‌ها روند تصمیم‌‌گیری در مورد طرح توسعه تا حد زیادی تسهیل خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Preparation of an Initial Decision Support System for Evaluating Environmental Impacts Mathematically In Excel Software

نویسندگان [English]

  • Roya Yadreh 1
  • Ali Reza Mikaeili -T. 2
  • Abdolrassoul Salmanmahiny 3
1 M.Sc. Dept. of Environment - Gorgan Univ. of Agricultural Sciences & Natural Resources, Iran
2 Assoc. Prof. Dr. Dept. of Environment - Gorgan Univ. of Agricultural Sciences & Natural Resources, Iran
3 Prof. Dr. Dept. of Environment - Gorgan Univ. of Agricultural Sciences & Natural Resources, Iran
چکیده [English]

Evaluating the effects of development as an important and efficient management tool is at the disposal of planners to identify the potential environmental effects of a development plan and suggest effective options to eliminate or reduce its negative effects. One of the ways to improve the assessment of environmental impacts according to the conditions of our country is to improve the matrix method. To do this, a mathematical matrix is used and by using large factors, scope and duration of the effect, cumulative and cumulative effects, qualitative variables and compensatory factors of the effect and disagreement, constructive interaction between developers and evaluators is provided. More comprehensive results are obtained. Due to the time constraints in evaluating the effects and the need to make the right decisions and to make the results of the mathematical matrix more understandable, a decision support system was considered. The decision support system is a system that uses human resources and computer capabilities to help solve complex problems improves the quality of the decision and has direct interaction with the user; which Increases efficiency and can help improve learning and the ability to use them by experts and beginners. Excel software programming environment, macro writing, pivot tables and cell functions were used to prepare the initial decision support system. This system was designed in such a way that the project activities and the affected parameters are placed in two adjacent columns instead of in rows and columns. And only the mathematical method is used to evaluate the effects. Activities related to eighteen development projects subject to environmental impact assessment were added to the system. The use of Excel and its programming environment greatly contributed to the flexibility of this system. Using the features and tools of Excel, the evaluation results can be seen in the form of graphs and tables, and based on them, the decision-making process regarding the development plan will be greatly facilitated.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental impact assessment
  • Mathematical Matrix
  • Decision support system
  • Excel software
Alter Steven, L. 1980. Decision support systems: Current practice and continuing challenges. Reading, Massachusetts: Addison-Wesley Publishing Co. Inc., P.316.
Article 44 of the Constitutional Low. 2005. General policies of the Supreme Leader's communiqué regarding Article 44 of the Constitution of the Islamic Republic of Iran.https://rc.majlis.ir/fa/law/show/99709 - https://irandataportal.syr.edu/the-general-policies-pertaining-to-principle-44-of-the-constitution-of-the-islamic-republic-of-iran (in Persian).
Azari, D. F. & Khazaei, N. 2009. Decision support system for environmental impact assessment in landscape degradation (Case study: Shafarud watershed ingilan province of iran).. Journal of Environmental Studies. Vol 35, P: 22-24. (in Persian)
Bojorquez-Tapia, L. A.; Ezcurra, E. & Garcia, O. 1998. Appraisal of environmental impacts and mitigation measures through mathematical matrices. Journal of Environmental Management, 83:91-99.
Colorni, A.; Laniado, E. & Muratori, S. 1999. Decision support systems for environmental impact assessment of transport infrastructures.Transportation Research Part D: Transport and Environment, 4(1), 1-11.
Drayson, K. & Thompson, S. 2013. Ecological mitigation measures in English environmental impact assessment. Journal of environmental management, 119, 103-110.
Ghiaseddin, N. 1986. An environment for development of decision support systems. Decision Support Systems, 2(3), 195-212.
Karami, Sh.; Nabi Bidhendi Gh.; Hamid Reza Jafari, H.R. & Vahidi, H. 2013. Designing Decision Support System to Manage Chemicals Using Multi Criteria Decision Making (Case Study: Arak Petrochemical Complex). Journal of Environmental Studies, Volume:39 Issue: 65, 2013. https://magiran.com/p1127597. DOI: 10.22059/jes.2013.30389. Spring 2013. Pages 53-62(in Persian).
Maciag, T. J. 2006. An evaluation of user interfaces for environmental decision support systems. ProQuest.
Makhdoum, M. F. 2002. Degradation model: a quantitative EIA Instrument, acting as a decision support system (DSS) for environmental management. Environmental management, 30(1), 151-156.
Mazlum, B.B.Z. & Mikaeili, A. R. 2012. Environmental Impact Assessment Methods (Advantages and Disadvantages). Second Conference on Environmental Planning and Management. Faculty of Environment - University of Tehran. COI Code: ESPME02_310. https://civilica.com/doc/147763 . P. 11. (in Persian).
Mazlum Bibi, Z.; Mikaeili, A. R. & Salman Mahiny, A. R. 2014. Improvement of Environmental Impact Assessment Using Dempster-Shafer Theory (Case Study: Binalud County, Khorasan Razavi). Journal of Environmental Studies. Univ. of Tehran. https://dx.doi.org/10.22059/jes.2014.52209. Publication date: 2014/1/1. Vol. 40. Issue 3. 40(71), 621-630. magiran.com/p1349114. (in Persian).
Mirzaei, M.; Salman Mahiny, A. R.; Mirkarimi , S. H. & Moradi, H . 2014. Application of Mathematical Matrices to Environmental Impact Assessment of Compost Plant (Case Study: Golpayegan City, Isfahan Province). Journal of Environmental Researches, Volume:4 Issue: 8, 2014. https://magiran.com/p1284217 . Pp.: 117 - 130.  (in Persian).
Monavari, M. 2009. Environmental Impacts of Development Projects. Faculty of Environment and Energy. Islamic Azad University, 2end Edition. ISBN: 978-964-223-683-1. Tehran, I.R.Iran. P. 356. (in Persian).
Ohri, A. & Singh, P. K. 2010. Development of decision support system for municipal solid waste management in India: a review. International Journal of Environmental Sciences, 1(4), 440.
Prato, T. 2001. Spatial decision support systems for assessing impacts of landscape change in greater ecosystems. In Conference on Research and Resource Management in Parks and on Public Lands (11, 2001, Colorado, US).Crossing Boundaries in Park Management. Ed. D. Harmon. The George Wright Society, Michigan, US (pp. 57-61).
Rahmati, A. R. 2012. Evaluation of environmental impact assessment process in Iran Challenges and Solutions. Environment and Development Journal, Volume:3 Issue: 5, 2012. Pp. 15-22. https://magiran.com/p1010003  (in Persian).
Ruiz, M. C. & Fernández, I. 2009. Environmental assessment in construction using a Spatial Decision Support System. Automation in Construction, 18(8), 1135-1143.
Salman Mahiny, A. R.; Momeni, I. & Karimi, S. 2011. Towards improvement of environmental impact assessment methods - A Case Study in Golestan Province, Iran. World Applied Sciences Journal, 15 (1): 151-159.
Wanderer, T. & Herle, S. 2015. Creating a spatial multi-criteria decision support system for energy related integrated environmental impact assessment. Environmental Impact Assessment Review, 52, 2-8.