پایش تغییرات ناشی از احداث سد شیرین دره بر پوشش و کاربری اراضی پایین دست حوزه آبخیز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو

2 استادیار دانشگاه

3 رئیس گروه آمایش و برنامه ریزی خراسان شمالی

چکیده

شناسایی کاربری‌ها و تغییرات کاربری اراضی جهت بررسی و پایش مناطق حساس به‌منظور طرح‌ریزی و مدیریت پایدار سرزمین امری ضروری می‌باشد. سنجش‌ازدور و استفاده از فناوری سیستم اطلاعات جغرافیایی، امروزه به‌عنوان یکی از روش‌های متداول و رایج دنیا در امر پایش بررسی تغییرات سرزمین به‌ویژه در بررسی اراضی با وسعت بالا به شمار می‌رود. در این مطالعه، سه بازه‌ زمانی با توجه به زمان احداث سد در نظر گرفته شد؛ به‌طوری‌که گویای تغییرات کاربری‌های اراضی قبل و بعد احداث و آبگیری سد باشد. با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست 8، 7 و 5 و سنجنده‌های OLI، ETM و TM به ترتیب، نقشه‌های کاربری اراضی در بازه‌ زمانی مطالعه تهیه شد. مساحت و درصد کاربری‌ها به کمک نرم‌افزار GIS تهیه شد. نتایج به‌دست آمده نشان‌ دهنده‌ قابلیت و کارایی روش‌های سنجش‌ازدور در آشکارسازی و پایش تغییرات پوشش و کاربری اراضی می‌باشد. مشاهده و مقایسه نقشه‌های تهیه ‌شده نشان می‌دهد در طول کل دوره مطالعه، مساحت کاربری‌ باغ و کشاورزی کاهش داشته و در مقابل سطح کاربری کشاورزی دیم افزایش‌یافته و بسیاری از زمین‌های پایین‌دست حوزه، از کاربری باغ و کشاورزی به زراعت دیم تغییر کاربری دادند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Detection of Changes Resulting from Construction of Shirin Darreh Dam on Land Use/Land Cover in Downstream Basin

نویسنده [English]

  • Zahra Parvar 1
چکیده [English]

Monitoring and detecting land changes are the most important process in landscape planning and management. In this study we analysed changes trend and the land uses changes in Shirin Dare Watershed Basin in North Khorasan province from 1996 to 2015 using remote sensing techniques and geographical information systems (GIS). A series of satellite images of Landsat Thematic Mapper (TM) and Enhanced Thematic Mapper Plus (ETM+) and Operational Land Imager (OLI) data (1996, 2005, 2015) respectively were used to produce classify land use/cover map. The area and percentage of land use/land cover types were calculated using GIS. Remote sensing techniques are particularly suited for providing reliable, up-to-date and comprehensive data on land-use/land-cover. Based on the results obtained by employment of GIS and RS, it is concluded that the land cover/land use area have altered significantly during the years. Our results indicate a decrease in garden and forest and also show mutual transformations among dry farm lands and garden. This changes will create serious threat to watershed resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land use/land cover change
  • Remote Sensing
  • Geographic Information System (GIS) Change detection
  • Shirin dare dam