ارزیابی ریسک محیط زیستی در پالایشگاه های گازی با استفاده از تلفیق روش شاخص گذاری و رویکرد تحلیل چندمعیاره

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه صنعتی اصفهان

3 دانشجوی دکتری رشته آلودگی های محیط زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی

4 عضو هیات علمی پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

ارزیابی ریسک محیط‌زیستی مشتمل بر محورهای اصلی شناخت مخاطره‌ها و پیامدهای حاصل از آنها با تاکید بر شناخت کامل از محیط‌زیست منطقه تحت اثر و میزان حساسیت آن و همچنین ارزش‌های خاص محیط‌زیستی منطقه، تخمین و برآورد ریسک‌های شناسایی شده و ارایه روش‌های کنترل و کاهش ریسک می‌باشد. هدف اصلی این تحقیق، ارایه یک روش‌شناسی جدید برای پژوهش‌های ارزیابی ریسک با استفاده از تلفیق روش شاخص‌گذاری و رویکرد تحلیل چند‌‌معیاره و به‌کارگیری این روش در پروژه پالایشگاه گازی فازهای 22، 23 و 24 پارس جنوبی می‌باشد. بدین‌منظور معیارهایی به‌عنوان مخاطره‌های پروژه تعیین و سپس بر اساس دریافت‌کننده‌‌ها اعم از انسان و محیط خشکی و دریا شاخص آثار طبقه‌‌بندی شد. در بخش مخاطره‌ها امتیازها با توجه به پتانسیل وقوع خطر در پنج سطح رده‌بندی و در بخش آثار با توجه به اهمیت و حساسیت دریافت‌کننده‌ها، وزن هر معیار تعیین شد. نهایتاً بر اساس ترکیبی از نتایج مدل‌سازی و قضاوت مهندسی سطح شدت آثار از بسیار کم تا بسیار زیاد رده‌بندی شد. مقدار ریسک از حاصل ضرب شاخص خطر در شاخص اثر مقدار ریسک برای هر جزء محاسبه شد و با تعیین مجموع مقادیر ریسک برای هر خطر، اولویت‌بندی مخاطره‌های پروژه که مبنای برنامه‌ریزی مدیریت ریسک قرار خواهد گرفت، به‌دست آمد. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که در پروژه مذکور بیشترین ریسک پروژه ناشی از آلودگی هوا در شرایط اضطراری بوده و پس از آن انفجار در سکو و نشت از مخازن گاز از بیشترین مقدار ریسک برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Environmental risk assessment in gas refineries by combination of indexation method and multi criteria analysis approach

نویسندگان [English]

  • Mahdi Jalili Ghazizade 1
  • masoud taheriyoun 2
  • ali ghadiri 3
  • naghmeh mobarghei 4
3 Ph.D. student, student of Environmental Pollutions, Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University
4 Associate Professor, Environmental Science Research Institute, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Environmental Risk assessment studies consists the area of identifying risks and outcomes of them with an emphasis on understanding the effects of environmental, susceptibility and also specific values of the environment, estimation of the risks identified and propose methods to control and reduce the risk. In this paper risk assessment studies was using and multi-criteria analysis approach for a gas refinery. In this research some criteria were identified as project risks and then, according to recipient and some parameters both human and ecological environment of land and sea. Land marine or terrestrial ecosystem, the parameters were classified. In risk section, the numbers were classified in to 5 levels and in effects section the weighting was determined according to the importance and sensitively of the receiver. Finally, the severity of effects was classified based on the combination of modeling results and engineering judgment from very low to very high. In table the risk calculated by multiplying the risk index in effect index for each part and to determine the total amount of risk for each risk and prioritization of project risks on the basis of the risk management plan should be obtained. The results show that in South Pars project highest project risks caused by air pollutants and in emergency conditions and after the explosion at the platform leak of gas tanks is the maximum amount of risk after the first.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental risk assessment
  • Multi-criteria analysis
  • Impact index
  • Hazard index
  • Gas refinery