بررسی دیدگاه جوامع ‌‌‌محلی پیرامون آثار احداث سد بهشت‌‌‌آباد بر وابستگی خانوارهای محلی به منابع‌‌‌طبیعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه زنجان

چکیده

احداث سدها جهت ذخیره‌‌‌سازی و انتقال آب بین‌‌‌حوزه‌‌‌‌ای یکی از راهکارهای مهم مدیریت چالش کمبود آب در دهه‌‌‌های اخیر مطرح شده‌‌‌ است، ولی این طرح‌‌‌ها به نوبه خود می‌‌‌‌تواند آثار مثبت و منفی متعددی بر جوامع محلی حوزه مبدا داشته باشد. هدف این مقاله، بررسی دیدگاه جوامع ‌‌‌محلی در مورد آثار بالقوه محیط‌‌‌زیست احداث سد و انتقال آب بین‌‌‌‌‌‌حوزه‌ای بر منابع و سرمایه‌‌‌‌های طبیعی این جوامع و آسیب‌‌‌پذیری وابستگی خانوار‌‌‌ها به این سرمایه‌‌‌‌ها است. پژوهش در حوزه آبخیز بهشت‌‌‌آباد واقع در استان چهارمحال‌‌‌ و ‌‌‌بختیاری انجام شد و جوامع ‌‌‌محلی روستایی و شهری حوزه که در صورت احداث سد بیشتر تحت تاثیر قرار می‌‌‌‌گیرند را مورد مطالعه قرار‌‌‌ داد. در این مطالعه پیمایشی، با استفاده از روش نمونه‌‌‌گیری چند مرحله‌‌‌ای 200 خانوار از 3514 خانوار منطقه انتخاب و داده‌‌‌ها با استفاده از پرسشنامه و تکنیک مصاحبه ساختار یافته گردآوری شدند. از دید جوامع محلی احداث سد موجب تخریب منابع‌‌‌طبیعی، کاهش سرمایه‌‌‌‌های طبیعی معیشت خانوار‌‌‌های محلی و افزایش آسیب‌‌‌پذیری معیشت آن‌‌‌‌ها می‌‌‌‌شود. این دیدگاه‌‌‌‌ها به طور معنی‌‌‌داری تحت تاثیر میزان وابستگی معیشت خانوار‌‌‌ها به منابع‌‌‌ طبیعی، داشتن شغل اصلی کشاورزی، میزان اراضی خانوار، تعداد دام و میزان سرمایه‌‌‌‌های ‌‌‌طبیعی موجود در منطقه بود. این نشان می‌‌‌‌دهد که از دید جوامع ‌‌‌محلی، در صورت احداث سد، منابع ‌‌‌طبیعی تخریب شده و خانوار‌‌‌های وابسته به منابع ‌‌‌طبیعی با آسیب‌‌‌‌‌‌پذیری بیشتری مواجه می‌‌‌شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating Local Communities' Views Regarding the Impact of Behesht Abad Dam Construction on the Dependency of Local Households on Natural Resources

نویسندگان [English]

  • ladan naderi
  • Esmail Karamidehkordi
ZANJAN UNIVERCITY
چکیده [English]

Constructing reservoir dams for water storage has been proposed as one of the main approaches for managing water shortage challenges in recent decades, but these programs can have various positive and negative impacts on local communities. The purpose of this paper is to examine the views of local communities towards the potential environmental impacts of dam construction and the inter-basin water transmission on natural resources and capitals and the vulnerability of the dependency of these communities' households on these capitals. The research was conducted in the BeheshtAbad Watershed, located in the Chaharmahal and Bakhtiari Province through studying rural and urban local communities of the watershed who would likely be affected if the dam were constructed. In this survey, a sample of 200 out of 3514 households was selected using a multi-stage sampling technique and the data were collected through a structured interview technique using a questionnaire. From the perspective of local communities, the dam construction would cause the destruction of natural resources, reducing natural capitals of local household livelihoods and increasing their vulnerability. These views were significantly influenced by the extent of households' livelihood dependency on natural resources, having main employment in agriculture sector, land area, animal number, and the quality of existing natural capitals. This shows that from the perspective of local communities, if the dam is constructed, it is expected that natural resources are degraded and farmers, livestock holders and other households dependent on natural resources are faced with much more vulnerability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dam Construction Impact
  • Natural resources
  • Local community
  • Household livelihood
  • BeheshtAbad Dam