بررسی تاثیر خشکسالی بر روند تغییرات پوشش گیاهی بین ‌‌سال‌های 1377 تا 1389 با استفاده از تصاویر ماهواره لندست و شاخص SPI (مطالعه موردی: دشت بیرجند)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه محیط زیست دانشگاه بیرجند و رئیس بنیاد نخبگان خراسان رضوی

2 دانشگاه بیرجند

3 عضو هیئت علمی

4 مربی

چکیده

پوشش‌گیاهی یکی از ‌شاخص‌های اساسی در حیات اکولوژیکی محیط‌زیست می‌باشد که به طور مستقیم با شرایط رطوبتی منطقه در ارتباط است. مقایسه پوشش‌گیاهی در دو دوره زمانی با شرایط رطوبتی مختلف در یک منطقه به خوبی ‌می‌تواند میزان تنش خشکی ناشی از وقوع یک دوره خشکسالی را بر مجموعه پوشش سبز یک منطقه روشن سازد. هدف این تحقیق بررسی تغییرات به وجود آمده در پوشش‌گیاهی دشت بیرجند طی ‌خشکسالی‌های اخیر بود؛ که به کمک سیستم اطلاعات جغرافیایی، سنجش‌از‌دور و شاخص خشکسالی SPI انجام شد. برای انجام این تحقیق از داده‌های حاصل از نمونه‌برداری‌‌های صحرایی از درصد تراکم تاج پوشش‌گیاهی منطقه و داده‌های بارندگی و تصاویر سنجنده TM ماهواره لندست مربوط به ‌سال‌های 1377 و 1389 استفاده شد. کلیه عملیات پیش پردازش و پردازش تصاویر ‌ماهواره‌ای، ساخت ‌شاخص‌های گیاهی و انجام فرآیند آشکارسازی تغییرات در محیط نرم‌افزار‌های اردس 2/9 و ادریسی کلیمانجارو 14، و برای برقراری رابطه رگرسیونی بین درصد تاج پوشش ‌گیاهی و مقادیر ‌شاخص‌ها از نرم‌افزار Spss استفاده شد. در بین ‌شاخص‌های گیاهی، شاخص MSAVI2بالاترین رابطه رگرسیونی را نشان داد و از این شاخص برای تهیه نقشه درصد تاج پوشش‌ گیاهی در ‌‌سال‌های مورد مطالعه استفاده شد. با استفاده از رویه آشکارسازی تغییرات به روش پس از طبقه‌بندی، تغییرات رخ داده در درصد تاج پوشش‌ گیاهی منطقه مشخص شد. نتایج نشان داد که پوشش‌ گیاهی منطقه شدیداً تحت تاثیر خشکسالی قرار دارد به طوری که بر اثر ‌خشکسالی‌های رخ داده از سال 1377 تا 1389 در 29 درصد از منطقه کاهش درصد تاج پوشش ‌گیاهی رخ داده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of Drought on Vegetation Cover Change Trend Between 1998 - 2010 With Use of Landsat Satellite Images and SPI Index (Case Study: Birjand Plain)

نویسندگان [English]

  • saeed reza ahmadizadeh 1
  • rostam rostami chavoshlo 2
  • vahid rahdari 3
  • mehdi ziaei 4
1 Associate professor of Environment Engineering Department, University of Birjand
2 birjand univercity
3 Faculty Member of the Environment Engineering Department
4 Faculty Member of the Architecture and urban planning Department
چکیده [English]

Vegetation cover is one of the main indexes in environmental ecological life that is directly in relation with region humidity conditions. Comparing vegetation cover between two periods with different humidity conditions in a region can show the rate of stress nicely in a drought period on the green vegetation cover. The aim of this study was investigating the changing in birjand plain vegetation cover during the recent drought. This study was done whit the help of GIS and remote sensing technology and SPI drought index. For doing this research, these data were used: percentage vegetation cover data that obtained from the field visiting, rainfall data, satellite images from Landsat TM 1998 And 2010. All of the satellite images preprocessing and processing, making vegetation index and change detection procedure were done in Erdas 9.2 and Idrisi Kilimanjaro 14 software and for establish regression relation between vegetation cover percentage and vegetation index, the Spss software was used. In among of vegetation index, msavi2 showed the highest relation that this index was used to make ready vegetation cover percentage map for the years which these studies were going on. This with post classification changes detection procedure, the changes that occurred in vegetation cover percentage in the region were detected the result showed vegetation cover severely affected from drought. So that in occurrences of drought from 1998 until 2010, we observed decreasing in vegetation cover percentage on %29 area of the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Drought
  • Vegetation cover
  • satellite images
  • Birjand plain