مطالعه‌ گرد و غبارهای شدید اصفهان طی دوره 2011-2000

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشکده هواشناسی

چکیده

مطالعه‌ گردوغبارهای شدید اصفهان طی دوره 2011- 2000
 
 
 
عباس رنجبر سعادت‌آبادی٭1، مهسا اخلاقی2
 
1 دانشیار، دکتری هواشناسی، گروه شیمی جو و آلودگی هوا، پژوهشکده هواشناسی، ایران
2 کارشناس ارشد هواشناسی، ایران
 
(تاریخ دریافت: 19/02/1395؛ تاریخ تصویب: 09/07/1397)
 
 
چکیده
بخش وسیعی از ‌غرب آسیا به سبب شرایط جوی و اقلیمی، در گسترده‌ترین بیابان‌های جهان واقع ‌شده که پتانسیل تولید گردوخاک را دارند. طی سال‌های اخیر بسامد، شدت رخداد و گستردگی این پدیده در بیشتر استان‌ها از جمله اصفهان افزایش‌ یافته و با توجه به جمعیت و منابع در معرض خطر، آسیب‌پذیری ناشی از رخداد این پدیده نیز به شدت افزایش ‌یافته است. در این مطالعه شرایط هواشناختی شدیدترین و طولانی‌ترین رخدادها در فصول مختلف، برای شناسایی الگوهای جوی و چشمه‌های تولید گردوغبار احتمالی بررسی شد. برای این منظور روزهای بسیار ناسالم طی دوره 2011-2000 با استفاده از داده‌های شاخص کیفیت هوا و داده‌های دیده‌بانی ایستگاه‌های هواشناسی مشخص و سپس شرایط هواشناختی و سامانه‌های جوی موثر بر تولید گردوغبار از دو روز قبل از رخداد، بررسی شد. در نهایت با روش خط سیر پس‌رو و استفاده از برون‌داد مدل منطقه‌ای پیش‌بینی گردوغبار، محل تقریبی کانون‌های گردوغبار در فصول مختلف تعیین شد. نتایج نشان داد که بیشینه شدت و بسامد رخداد ماهانه و سالانه این پدیده در اصفهان به ترتیب مربوط به ماه جولای و سال 2009 بوده است. استقرار پشته ارتفاعی بر روی منطقه و سامانه کم‌فشار دینامیکی در روی کانون‌های گردوغبار از ویژگی‌های برجسته الگوهای جوی مؤثر در تولید گردوغبار در همه فصول است. بسته به فعالیت این الگوها، کانون‌های موثر شامل شمال آفریقا، شمال عربستان، کویت، اردن، سوریه و عراق می‌باشند که در فصل گرم نواحی شمالی عراق و شرقی سوریه مهم‌ترین این کانون‌ها هستند.
 
 
 
 
 
کلیدواژه‌ها: الگوهای جوی، کانون‌های گردوغبار، کیفیت هوا، اصفهان
 
 
 
 
* نویسنده مسئول:                                                                                              Email: aranjbar@gmail.com

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of sever dust episodes in Isfahan, during the period 2000-2011

چکیده [English]

Study of Sever Dust Episodes in Isfahan,
During the Period 2000-2011
 
 
 
1*Ranjbar Saadat Abadi, A.; 2Akhlaghi, M.
 
1 Assoc. Profe. of Atmospheric Science and Meteorological Research Center (ASMERC), Tehran, Iran
2 M. Sc. in Meteorology, Azad University, Tehran, Iran
 
(Received: 2016/08/05; Accepted: 2018/10/02)
 
 
Abstract
The largest desert in the world is in the West Asia that due to its climatic and atmospheric conditions, has the potential to produce sever dusts. In recent years, in central provinces of Iran within the desert, including Isfahan the frequency, severity and extent of dust storms have increased, and due to population and resources at risk, the vulnerability to the phenomenon has been greatly increased. Throughout this study, it is attempted to determine characteristics of effective atmospheric circulation patterns and main dust emission sources based on meteorological information including: weather charts, visibility, AQI, backward trajectory technique and outputs of a Regional Dust Atmospheric Model. A main goal of this investigation is determining large-scale dominant weather conditions and main dust sources that cause severe air pollution episodes over Isfahan area during the period of 2000-2011. Surveys show that in recent years, frequency, intensity and extent of Dust events in the region have increased. Changes of pressure patterns are seasonally, so dust sources are variable in a year. Therefore, in late winter to spring months (March to May), based on the location and development of low-pressure systems associated with the upper and Mediterranean trough, the main effective dust sources on  producing high polluted episodes in Isfahan, are as follows: North East Africa, Northern Saudi Arabia, Jordan, Southern Iraq, Kuwait and some parts of Khuzestan area. From June to August, the Mediterranean trough is very weak compared to previous months, but it can still play a significant role in dust formation in the west Asia.  Moreover, widespread dam buildings in the south of Turkey and North of Syria and Iraq, cause development and expansion of dust sources in north east Syria and north Iraq (especially Mesopotamia region).
 
 
 
 
 
 
Keywords:Weather pattern, Dust source, Air quality, Isfahan
 
 
 
 
 
 
 
 
 

* Corresponding author.                                                                                Email: aranjbar@gmail.com

کلیدواژه‌ها [English]

  • Weather pattern
  • Dust source
  • Air Quality
  • Isfahan

Ashrafi, K. Shafiepour-Motlagh, M. Aslemand, A. & Ghader, S.‎ 2o14. ‎Dust storm simulation over Iran using HYSPLIT‎, Journal of Environmental Health, Science and Engineering. 12 (9): doi: 10.1186/2052-336X-12-9, 2014. (In Persian)

Bian, H. & Zender, C. S. 2003. Mineral dust and global tropospheric chemistry, Relative roles of photolysis and heterogeneous uptake. Journal of Geophys. Res. 108 (21): 4672, doi: 10.1029/2002JD003143

Chun, Y. S. Boo, K. O. Kim, J. Park, S. & Lee, M. 2001. Synopsis, transport and physical characteristics of Asian dust in Korea. J. Geophys. Res. 106: 18461-18469.

Draxler, R. R. Gillet, D. A. Kirkpatrick, J. S. & Heller, J. 2001. Estimating Air Concentration from Dust storms in Iraq, Kuwait and Saudi Arabia. Atmos. Environ. 35: 4315-4330.

Ghader, S. Sedighzadeh, A. Usefi, H. & Sabri, R. 2012. Simulation of emission of pollutants from the chimney of Bushehr Power Plant. 15th Geophysic Conference of Iran. 29-32. (In Persian)

Ginoux, P. Chin, M. Tegen, I. Prospero, J. Holben, B. Dubovik, O. & Lin, S. J. 2001. Sources and Distribution of Dust Aerosols Simulated with the GOCART Model. J. of Geophys. Res. 106: 255-273.

Kurosaki, Y. & Mikami, M. 2005. Regional difference in the characteristics of dust event in East Asia: relationship among dust outbreak, surface wind, and land surface condition. J. Meteorol. Soc. Jpn. 83A, 1-8.

Lohmann, U. 2002. Possible aerosol effects on ice clouds via contact nucleation. J. Atmos. Sci. 59: 647– 656.

Makra, L. Mika, J. Bartzokas, A. & Sumeghy, Z. 2007. Relationship between the Pecely᾿s large-scale weather types and air pollution levels in Szeged southern Hungary. Fresenius Environmental Bulletin. 16 (6): 660-673.

McGregor, G. R. & Bamzelis, D. 1995. Synoptic typing and its application to the investigation of weather–air pollution relationships, Birmingham, United Kingdom. Theo. and Appl. Climatology. 51: 223-236.

Myhre, G. & Stordal, F. 2001. Global sensitivity experiments of the radiative forcing due to mineral aerosols. J. Geophys. Res. 106: 18193–18204.

Natsagdorj, L. Jugder, D. & Chung, Y.S. 2003. Analysis of dust storms observed in Mongolia during 1937-1999. Atmos. Environ. 37: 1401-1411.

Nickovic, S. Wilson, W. E. Sassen, K. Sugimoto, N. & Malm, W. C. 2001. Asian dust events of April 1998. J. Geophys. Res. 106: 18317-18330.

Orlovsky, L. N. & Durdyev, A. 2005. Dust Storm in Turkmenistan. J. of Arid Environment. 60 (1): 83-97.

Qian, W. Quan, L. & Shi, S. 2002. Variations of the dust storm in China and its climatic control, J. Climatol. 15: 1216-1229.

Ranjbar Saadatabadi, A. & Azizi Gh. 2012. Studying of meteorological patterns, identifying of dust sources and motion track of particles for dust storm, July 2009. Journal of Geographical Research, 81: 73-92. (In Persian)

Ranjbar Saadatabadi, A. Mohammadian L. & Vazifeh A. 2012. Controls on air pollution over a semi-enclosed basin, Tehran: A synoptic climatological approach, Iranian Journal of Science & Technology (IJST) A4: 501-510. (In Persian)

Ranjbar Saadatabadi, A. & Noori F. 2016. Investigation of relationship between Effective large scale contorling factors and dust occurrence over west of Iran (Case Study: July 2004 and 2009). J. of Climate Research. 27:_99-114. (In Persian)

Shao, Y. & Dong, C. H. 2006. A review on East Asian dust storm climate, modeling and monitoring, Glob. and planet change. 52: 1-22

 Shao, Y. & Wang, J.J. 2003. A climatology of northeast Asian dust events, Meteorol. Z. 12, 175-183.

Sherwood, S. 2002. A microphysical connection among biomass burning, cumulus clouds and stratospheric moisture, Science. 295: 1272–1275.

Sun, J. Zhang, M. & Liu, T. 2001. Spatial & temporal characteristics of dust storms in China and its surrounding regions, 1901-1999: relations to source area and climate, J. Geophys. Res. 106: 325-333.

Tchepel, O. Ferreira, J. Fernandes A. P. Basart S. Baldasano J.M. & Borrego C. 2013. Analysis of long-range transport of aerosols for Portugal using 3D chemical transport model and satellite measurements, Atmos. Environ. 64: 229-241

Young sin, Ch.  & Lim, J.Y. 2004. The recent characteristics of Asian Dust and Haze events in Seoul, Korea, Meteorol. Atmos. Phys. 87: 143-152. Austria.

Zhang, P. Lu, N.M. Hu, X.Q. & Dong, C.H, 2006. Identification and physical retrieval of dust storm using three MODIS thermal IR channels, Glob. Planet. Change. 52: 197-206.

Zhou, Z.J. 2001. Blowing sand and sand storm in China in recent 45 years, Quat. Sci. 21: 9-17.