تراکم و تنوع جامعه پرندگان در پرچین‌های اطراف مزارع کشاورزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط‌زیست، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان

چکیده

پرچین‌ها زیستگاه تعداد زیادی از گونه‌های حیات‌وحش از جمله پرندگان هستند. پژوهش حاضر جهت بررسی تأثیر اندازه و ساختار پرچین‌ها بر تراکم و تنوع جامعه پرندگان در گرگان صورت گرفت. تراکم، تنوع و همباشی پرندگان با متغیرهای محیط‌زیستی با استفاده از روش نمونه‌برداری مسافتی و روش رج‌بندی مورد مطالعه قرار گرفت. پرندگان و متغیرهای محیط‌زیستی به فاصله شعاعی 25 متر از هر یک از 94 نقطه نمونه‌برداری بررسی شدند. در طول دوره مطالعاتی، تعداد 630 مشاهده از پرندگان متعلق به 15 گونه ثبت شد. در فصل تابستان، گنجشک خانگی و چرخ‌ریسک بزرگ بیشترین تراکم و گونه‌های چکاوک کاکلی و سبزقبا کمترین تراکم در هکتار را داشتند. محور اول آنالیز تطبیقی متعارف، دو گروه عمده از پرندگان را از یکدیگر متمایز نمود. گروه اول شامل گنجشک خانگی، چکاوک کاکلی و پرستو همبستگی مثبتی با تعداد درختان انار، داغداغان و بوته‌های تمشک داشت. گروه دوم، شامل زاغی، سبزقبا، زنبورخوار، توکای سیاه، چرخ‌ریسک بزرگ، شانه به‌سر، چرخ‌ریسک دم‌دراز، بلبل و کلاغ ابلق همبستگی مثبتی را با ارتفاع پرچین، عرض پرچین، تعداد درختان انجیر، عرعر، بلوط، آزاد و ولیک نشان داد. در فصل زمستان، گنجشک خانگی و چرخ‌ریسک بزرگ بیشترین تراکم و گونه‌های سینه‌سرخ و توکای سیاه، کمترین تراکم در هکتار را داشتند. محور اول آنالیز تطبیقی متعارف، دو گروه عمده از پرندگان را از یکدیگر متمایز نمود. گروه اول شامل گنجشک خانگی، چکاوک کاکلی، شانه به سر و کلاغ ابلق همبستگی مثبتی با تعداد درختان انار، داغداغان و بوته‌های تمشک داشت. گروه دوم، شامل چرخ‌ریسک سرآبی، چرخ‌ریسک دم‌دراز، سینه‌سرخ، بلبل، چرخ‌ریسک بزرگ و چرخ‌ریسک پس‌سر سفید همبستگی مثبتی را با ارتفاع پرچین، عرض پرچین، تعداد درختان انجیر، بلوط و آزاد نشان داد. در هر دو فصل تابستان و زمستان، نمایه غنای N2،  شاخص تنوع شانون، تعداد گونه‌ها و شاخص یکنواختی گونه‌ای کامارگو همگی دارای بیشترین ارزش عددی در ارتباط با متغیرهای زیستگاهی همچون عرض پرچین، ارتفاع پرچین، تراکم درختان بلوط و آزاد بودند؛ در حالی‌که کمترین مقدار شاخص‌های تنوع گونه‌ای مشاهده شده مرتبط با متغیرهایی مانند تراکم درختان داغداغان و انار و نیز بوته‌های تمشک بود. نتایج این مطالعه، بیان‌گر اهمیت اندازه و ساختار پرچین‌ها در حفظ فراوانی و تنوع جامعه پرندگان و در نتیجه حفظ تنوع زیستی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study on Dust sources and Weather Patterns Associated with Sever Dust Events in Tehran Area

نویسندگان [English]

  • hosine varasteh 1
  • nasrin amine 2
چکیده [English]

Iran is located in a dry and semi-dry region. Due to the climatic status of latitudes Iran is located in, most and the largest deserts exist. The conditions of land use like the kind of soil, plant coverage, soil moisture, mountain effects, water sources like contamination of surface waters, building dams and rivers' deviation, are factors directly contributing to the phenomenon of dust. Of main factors of creating this phenomenon are the winds blowing somehow gale-force in deserts with proper situation for making dust. These factors along with the vertical motion of the air due to atmospheric systems transfer the suspended dust particles vertically to higher levels of atmosphere. Based on their diameter, the floating particles go to different layers from bottom to top and then move with currents of air in those levels and cover a vast area. In fact, bigger particles roll by the wind in their movement while smaller ones get up from the ground by the wind's vacillators moves and move in the air. Very small particles, suspended. There are not any distinct separating lines of particle size among ways of transfer; therefore atmospheric systems have a major role in the process of creating and moving the dust.
In this study, the meteorological conditions were investigated to detect the sources for the creation of dust storms which caused Tehran’s air to have a very unhealthy condition in having a high rate of suspended particles. To do this , first through the data(PSI values) from the Tehran air quality control company were determined, then the existing meteorological data like actual maps, the reanalyzed daily data from the national center of atmosphere research(NCEP/NCAR) and some detector Satellite images of the dust from 2 days before the occurrence of dust episodes, meteorological conditions and atmospheric systems were investigated and finally according to the backward trajectory technique, the approximate locations of dust sources were determined. The results show that the centers of dust creation for the worse situation happened in Tehran were in Northern Iraq and Eastern Syria. Also there are modes which show according to the situation of high persistence on the region and dominant currents of Northeast and South, it is most likely that the Iranian central deserts and the dust from human sources like construction in Southern suburban areas and inside the city have also affects, especially in clod season

کلیدواژه‌ها [English]

  • Weather pattern
  • Dust source
  • Air Quality
  • Tehran