بررسی نگرش محیط‏زیستی شهروندان شهر تبریز براساس پارادایم محیط ‏زیستی نو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

2 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تبریز

3 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

4 دکتری جامعه‏ شناسی دانشگاه تبریز

چکیده

رابطه انسان و محیط‏زیست در طول حیات بشری، فراز و نشیب‏های فراوان داشته است. طبیعت، گاه منبع الهام‏بخش معنوی و گاه منبع تأمین نیازهای مادی تلقی شده و با شگفتی‏های بی‌شمار، امید و ترس را توأمان در وجود بشر برانگیخته است. با افزایش شهرنشینی، پیدایش صنعت و فن‌آوری، چهره طبیعت مخدوش و استفاده بی‏محابا از آن برای مقاصد مادی بر افکار معنوی پیشی گرفت. با پیدایش اولین بحرآن‌های محیط‏زیستی، این امر بر انسان آشکار شد که استفاده بی‏رویه از محیط‏زیست، شبکه حیات را مختل کرده و بقاء جانداران و البته انسان‌ها  را به خطر انداخته است. منشای این بحرآن‌ها در نوع نگرش، جهان‏بینی، نحوه تعامل و رفتار انسان‌ها نسبت به محیط‏زیست نهفته بود. در این مقاله، با استفاده از پارادایم(+) محیط‏زیستی نو و مقیاس NEP، به بررسی نگرش محیط‏زیستی شهروندان شهر تبریز پرداخته شده است. نتایج نشان می‏دهند که میانگین نگرش شهروندان مورد مطالعه در مورد حمایت از محیط‏زیست، در حد متوسط می‏باشد. همچنین میانگین نگرش محیط‏زیستی شهروندان براساس جنسیت و جهت‏گیری ارزشی مادی و فرامادی، متفاوت است. زنان و فرامادی‏گرایان، نگرش حمایتی‏تر دارند. بین سرمایه فرهنگی و اقتصادی با نگرش محیط‏زیستی نیز رابطه معنی‏دار وجود دارد. بدین معنی که با افزایش سرمایه فرهنگی و اقتصادی، نگرش افراد حالتی حمایتی‏تر پیدا می‏کند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان می‏دهد که متغیر سرمایه فرهنگی، حدود یازده درصد از واریانس نگرش محیط‏زیستی را تبیین می‏کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Density and Diversity of Bird Community in Hedgerows Surrounding Farmlands

نویسندگان [English]

  • hosine banifatemeh 1
  • shahram rostaee 2
  • mohammadbagher alizadeh 3
  • fahemeh hosinezadeh 4
چکیده [English]

Hedgerows are the habitat of many wildlife species including avian species. The present study was conducted to examine the effects of size and structure of hedgerows affecting bird community densities in Gorgan Township. Density and diversity of birds and their association with environmental variables were studied using distance sampling method and ordination procedure. Birds and environmental variables were detected within a 25 m radius of each of 94 sampling points. In the study period, a total of 630 observations, representing 15 avian species were recorded. In the summer, House sparrow and Great tit had the highest density while Crested lark and European roller had the lowest density. The first axis of CCA had successfully separated two groups of the birds. The first group, including House sparrow, Crested lark, and Swift had positive correlation with the number of  Pomegranate trees, the number of Hackberry trees, and the number of Dewberry shrubs. The second group, including Magpie, European roller, European bee-eater, Blackbird, Great tit, Hoopoe, Long-tailed tit, Nightingale and Carrion crow had positive correlation with the height of hedgerows, the width of hedgerows, the number of Fig trees, the number of Ailanthus trees, the number of Oak trees, the number of Caucasian elm trees and the number of Hedgethorn trees. In the winter, House sparrow and Great tit had the highest density while Robin and Blackbird had the lowest density. The first axis of CCA had successfully separated two groups of birds. The first group, including House sparrow, Crested lark, Hoopoe, and Carrion crow had positive correlation with the number of  Pomegranate trees, the number of Hackberry trees, and the number of Dewberry shrubs. The second group, including Blue tit, Robin, Great tit, Long-tailed tit, Nightingale and Coal tit had positive correlation with the height of hedgerows, the width of the hedgerows, the number of Fig trees, the number of Oak trees, and the number of Caucasian elm trees. In the both season (summer and winter), the number of dominant species (N2), Shannon diversity index, the number of species, and Camargo evenness index had the highest values in relation to the width of hedgerows, the height of hedgerows, the density of Caucasian elm trees and Oak trees, while the lowest values of diversity indices was correlated with the density of Hackberry trees, Pomegranate trees and Dewberry shrubs .The results of this study highlighted the importance of size and structure of hedgerows for conserving of density and diversity of avian species leading to conservation of biodiversity

کلیدواژه‌ها [English]

  • Birds
  • Gorgan
  • Hedgerows