عملکرد محیط زیستی بخش انرژی کشور (بررسی انتشار گازهای آلاینده و گلخانه‌ای در طول سال‌های 1392-1380)

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

در این مطالعه بر اساس ترازنامه‌های انرژی منتشر شده کشور طی سال‌های 1380 تا1392، وضعیت عرضه و مصرف انرژی کشور و ارتباط آن با انتشار گازهای آلاینده و گلخانه‌ای NOx، SO2،CO، CO2، CH4 و ذرات معلق (SPM) توسط تحلیل‌های آماری بررسی گردید. مقایسه وضعیت انرژی ایران بین سال‌های مذکور نشان داد به طور متوسط عرضه کل انرژی و مصرف آن به ترتیب با رشد سالیانه 97/5 و 75/5 درصد روبرو بوده است. در طی این سال‌ها روند انتشار NOx،SO2، CO، SPM و CO2 نیز به ترتیب 37/7، 87/2، 04/4، 95/3 و 26/7 درصد افزایش یافته است. نتایج نشان داد که بیشترین مصرف انرژی به ترتیب مربوط به خانگی، تجاری و عمومی، حمل و نقل، صنعت، نیروگاه، کشاورزی و پالایشگاه می‌باشد. بخش حمل و نقل دارای بیشترین سهم در انتشار انواع گازها در میان بخش‌های مصرف کننده انرژی کشور می‌باشد. همچنین بخش خانگی، تجاری و عمومی علی‌رغم بالاترین میزان مصرف انرژی (46/52%) در بین منابع مصرف‌کننده دارای کمترین میزان آلودگی است (20%) ولی سهم قابل ملاحظه‌ای در انتشار دی‌اکسید‌کربن دارد (30%). سیر صعودی تقاضا و مصرف انرژی و به تبع آن افزایش میزان انتشار آلاینده‌ها زنگ هشداری برای پیگیری‌های جدی و مستمر در زمینه مدیریت انرژی در بخش‌های مختلف مصرف کننده می‌باشد. با تدوین برنامه‌ها و اقدامات کنترلی به خصوص در زمینه به کارگیری انرژی‌های پاک، اصلاح سوخت‌های مصرفی، نظارت و پایش مداوم بر میزان مصرف انرژی می‌توان در راستای بهینه سازی مصرف انرژی قدم برداشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Environmental Performance of Iran's Energy Sector (Study of Pollutant and Green House Gases Emission During 2001 to 2013)

چکیده [English]

Environmental Performance of Iran's Energy Sector
(Study of Pollutant and Green House Gases
Emissions During 2001 to 2013)
 
 
 
1Jokar,M.; 2* Razavi Dinani, Z.
 
Department of Environmental, Faculty of Natural Resources,
Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran
 
 
(Received: 9/Nov/2016 ; Accepted: 17/July/2017)
 
 
Abstract
Using the officially published energy balance sheets for the years 2001 to 2013 in Iran, we statistically analysed the energy supply and consumption status in the country and its relationship with pollutants and greenhouse gases emissions including NOx, SO2, CO, CO2, CH4 and particulate matter (SPM). Our analysis suggested that on average total energy supply and its consumption grew annually by 5.97 and 5.75 percent, respectively. During this period, the emission of NOx, SO2, CO, SPM and CO2 increased by 7.37, 2.87, 4.04, 3.95 and 7.26 percent, respectively. The results demonstrated that the highest energy consumption originated from the household, commercial, public, transportation, industry, power plants, agriculture and refinery sections, respectively. The transportation section had the largest share in emission of pollutant gases among the country's energy consuming sectors. Despite the highest level of energy consumption in the household (52.46%), and the commercial and public sectors, it has the lowest share of air pollution (20%). However, this sectro contributes significantly to carbon dioxide emission (30%). The growing rate of energy demand and consumption and consequently the increase in pollutants emission is an alarm to seriously and sustainably pursue energy management activities in various consumption sectors. Optimizing energy consumption can be achieved by planning and control measures especially in the use of clean energy, improving fuels and monitoring of energy consumption.
 
 
 
 
 
 
Keywords: Energy supply and demand, Pollutant and greenhouse gases, Energy consumption sectors, Energy management, Environment
 
 
 
 
 
 
 

*Corresponding author:                                                                      Email: z.razavidinani@gmail.com

کلیدواژه‌ها [English]

  • Energy supply and demand
  • Pollutant and greenhouse gases
  • Energy consumption sectors
  • Energy management
  • Environment

بهرامی، ح. و توکلی، ا.ر. 1383. مدیریت انرژی و ارایه راه‌کارهای صرفه‌جویی در یک کارخانه شیمیایی، نشریه انرژی ایران، 21: 55-43.

جوکار، م.؛ خرازی، م. و عالم رجبی، ع. ا. 1393. تحلیل وضعیت انرژی‌های پاک در ایران از دهه 50 تا 80، چهارمین کنفرانس سالانه انرژی پاک. کرمان. ایران.

دولتشاهی، پ.م. و طهماسبی آشتیانی، ه. 1389. انسان، انرژی، محیط‌زیست و چشم‌اندازی به آینده، فصلنامه راهبرد، 56: 313-343.

زوار حسینی، ا. 1390. چالش‌ها و راهبردهای بهینه‌سازی مصرف انرژی در ایران و جهان، نشریه انرژی ایران، 14(4):56-27.

فطرس، م. ح. و نسرین دوست، م. 1388. بررسی رابطه‌ی آلودگی هوا، آلودگی آب، مصرف انرژی و رشد اقتصادی در ایران 83-1359، فصل‌نامه مطالعات اقتصاد انرژی، 21 :113- 135.

کارگری، ن. و مستوری، ر. 1389. مقایسه انتشار گازهای گلخانه­ای در انواع نیروگاه‌های برق با استفاده از رویکردLCA، نشریه انرژی ایران، 13(2): 78-67.

محمدی نائینی، م.ر. 1383. ترکیب سیکل‌ها به‌منظور به دست آوردن حالت بهینه تبدیل انرژی، نشریه انرژی ایران، 20 :74-54.

منظور، د. و کهن هوش نژاد، ر.ا. 1393. بررسی تطبیقی پیش‌بینی‌های چشم‌انداز جهانی انرژی، نشریه انرژی ایران، 17(1): 145- 129.

نظری، س.؛ سهرابی کاشانی، ا.؛ داوری، س. و دلاور مقدم، ز. 1388. تعیین فاکتور اتشار گازهای حاصل از احتراق خروجی از نیروگاه‌های سوخت فسیلی کشور و مقایسه آن با کشورهای آمریکای شمالی، نشریه انرژی ایران، 12(3): 36-25.

وزارت نیرو، ترازنامه انرژی سال 1391-1380. معاونت امور برق و انرژی. دفتر برنامه‌ریزی کلان برق و انرژی.تهران، ایران.

Bayat, R.; Torkian, A.; Najafi, M. A.; Askariyeh, M. H. & Arhami, M. 2012. Source apportionment of Tehran's air pollution by emissions inventory, International Emission Inventory Conference of EPA, pp.13-16.

 British Petroleum Company. 2009. BP Statistical Review of World Energy, Printed by Beacon Press, available online at www.bp.com/statisticalreview.

Dong, C.; Huang, G.; Cai, Y. & Liu, Y., 2012. An inexact optimization modeling approach for supporting energy systems planning and air pollution mitigation in Beijing city, Energy, 37(1): 673-688.

IEA (International Energy Agency). 2013. CO2 Emission from fuel combustion, France, pp.158. www.iea.org.

Katircioglu, ST.  2014. International tourism, energy consumption, and environmental pollution: The case of Turkey, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 36:180-187.

Moutinho, V.; Robaina-Alves, M. & Mota, J. 2014. Carbon dioxide emissions intensity of Portuguese industry and energy sectors: A convergence analysis and econometric approach, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 40:438-449.

Van Vliet, O.; Krey, V.; McCollum, D.; Pachauri, S.; Nagai,Y.; Rao, S. & Riahi, K. 2012. Synergies in the Asian energy system: Climate change, energy security, energy access and air pollution, Energy Economics, 34:470-S480.

Vafa-Arani, H.; Jahani, S.; Dashti, H.; Heydari, J. & Moazen, S. 2014. A system dynamics modeling for urban air pollution: A case study of Tehran, Iran, Transportation Research Part D: Transport and Environment, 31: 21-36.